บทนี้จะง่ายขึ้นมาก ถ้าจำเป็น “logic map” ไม่ใช่จำแยกมาตราแบบกระจัดกระจาย
เวลาทวนก่อนสอบ ให้คิดเป็น 4 ขั้นเสมอ: ใครเป็นเจ้าหน้าที่, ใครเป็นหน่วยงานรัฐ, ในหน้าที่หรือนอกหน้าที่, และ ใครมีสิทธิเรียกร้องต่อใครภายในกี่วันหรือกี่ปี
สรุปแก่นของทั้ง Part 5
แก่น 1
ในหน้าที่ -> หน่วยงานรัฐ
ผู้เสียหายต้องไปที่หน่วยงานของรัฐก่อน และห้ามฟ้องเจ้าหน้าที่โดยตรง
แก่น 2
นอกหน้าที่ -> เจ้าหน้าที่
ถ้าอยู่นอกหน้าที่ ผู้เสียหายหรือหน่วยงานรัฐต้องไปที่ตัวเจ้าหน้าที่
แก่น 3
ร้ายแรง -> ไล่เบี้ยได้
จงใจหรือประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรงคือฐานสำคัญให้หน่วยงานเรียกจากเจ้าหน้าที่
แก่น 4
ตัวเลขคือชีวิต
6 เดือน, 1 ปี, 2 ปี, 90 วัน, 180 วัน คือชุดเลขที่ต้องตอบให้ได้ทันที
ตารางทองก่อนเข้าห้องสอบ
| เรื่อง | คำตอบที่ควรจำ |
|---|---|
| ผู้รักษาการ | นายกรัฐมนตรี |
| เจ้าหน้าที่ไม่มีสังกัด | กระทรวงการคลังเป็นหน่วยงานของรัฐที่ต้องรับผิด |
| ละเมิดในการปฏิบัติหน้าที่ | ฟ้องหน่วยงานของรัฐ และห้ามฟ้องเจ้าหน้าที่โดยตรง |
| ละเมิดมิใช่การปฏิบัติหน้าที่ | ฟ้องเจ้าหน้าที่เป็นการเฉพาะตัว |
| ไล่เบี้ยได้เมื่อไร | เมื่อเจ้าหน้าที่จงใจหรือประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรง |
| เจ้าหน้าที่หลายคนร่วมกันทำละเมิด | ไม่ใช้หลักลูกหนี้ร่วม แต่ละคนรับผิดเฉพาะส่วนของตน |
| ฟ้องผิดคู่ความ | ขยายอายุความได้อีก 6 เดือนนับแต่คำพิพากษาถึงที่สุด |
| อายุความไล่เบี้ยหลังจ่าย | 1 ปี |
| อายุความเรียกจากเจ้าหน้าที่กรณีทำละเมิดต่อหน่วยงานรัฐ | 2 ปี นับแต่หน่วยงานรู้ถึงการละเมิดและรู้ตัวเจ้าหน้าที่ |
| ขั้นตอนมาตรา 11 | 90 วัน, 180 วัน, ขยายได้อีกไม่เกิน 180 วัน |
ตารางคู่เปรียบเทียบที่ชอบออกสอบ
| คู่เปรียบเทียบ | จุดต่างที่ต้องแม่น |
|---|---|
| ในหน้าที่ vs นอกหน้าที่ | ในหน้าที่ไปที่หน่วยงานของรัฐ นอกหน้าที่ไปที่เจ้าหน้าที่ |
| ประมาทธรรมดา vs ประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรง | ตัวหลังคือฐานสำคัญของการไล่เบี้ย ส่วนตัวแรกโดยหลักไม่ใช่ฐานหนักแบบนั้น |
| หน่วยงานของรัฐ vs บริษัท | รัฐวิสาหกิจที่ตั้งโดย พ.ร.บ./พ.ร.ฎ. เข้า แต่บริษัทมหาชนหรือเอกชนทั่วไปไม่เข้า |
| ไล่เบี้ย 1 ปี vs เรียกจากเจ้าหน้าที่ 2 ปี | 1 ปีใช้หลังมีการจ่ายค่าสินไหมแล้ว ส่วน 2 ปีใช้กับสิทธิเรียกของหน่วยงานกรณีมาตรา 10 |
ลำดับจำก่อนสอบใน 6 บรรทัด
- เริ่มจากนิยาม แยกหน่วยงานของรัฐกับเจ้าหน้าที่ให้ชัด
- ไปที่มาตรา 5 และ 6 ท่องให้ได้ว่าฟ้องใครในหน้าที่และนอกหน้าที่
- เก็บมาตรา 8 ว่าไล่เบี้ยได้เมื่อจงใจหรือประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรงเท่านั้น
- ทวนตัวเลข 6 เดือน 1 ปี 2 ปี 90 วัน 180 วัน
- จำมาตรา 12 และ 13 ว่าหน่วยงานออกคำสั่งเรียกชำระได้ และผ่อนชำระได้
- ปิดด้วยตาราง 4 สถานการณ์ เพื่อใช้ตัดโจทย์ภาคปฏิบัติ
คำจำท้ายบท
Part 5 = กฎหมายที่บอกว่า เมื่อเจ้าหน้าที่ทำให้เกิดความเสียหาย เราจะจัดความรับผิดอย่างไรให้ผู้เสียหายเข้าถึงการเยียวยา และเจ้าหน้าที่ไม่ต้องรับภาระส่วนตัวเกินความเป็นธรรม