นี่คือกลุ่มมาตราที่ข้อสอบชอบถามว่า “โทษหนักที่สุดคือข้อใด”
เพราะหลายมาตราในกลุ่มนี้เป็นการทุจริตที่แตะ ทรัพย์ของรัฐ, อำนาจในตำแหน่ง และ สินบน โดยตรง บางมาตรามีโทษสูงสุดถึง ประหารชีวิต
ตารางใหญ่ 147-151
| มาตรา | ภาพจำ | คีย์เวิร์ดจับโจทย์ | ระดับโทษ |
|---|---|---|---|
| 147 | ยักยอกของทางราชการ | ซื้อ ทำ จัดการ หรือรักษาทรัพย์ แล้ว เบียดบังทรัพย์ เป็นของตนหรือผู้อื่น | จำคุก 5-20 ปี / ตลอดชีวิต และปรับ |
| 148 | ใช้อำนาจรีดเอาประโยชน์ | ข่มขืนใจหรือจูงใจ ให้บุคคลมอบทรัพย์หรือประโยชน์อื่น | จำคุก 5-20 ปี / ตลอดชีวิต / ประหารชีวิต |
| 149 | รับสินบนขณะดำรงตำแหน่ง | เรียก รับ หรือยอมจะรับ ทรัพย์หรือประโยชน์ เพื่อทำหรือไม่ทำหน้าที่ | จำคุก 5-20 ปี / ตลอดชีวิต / ประหารชีวิต |
| 150 | ผลประโยชน์ที่รับไว้ก่อนเข้าตำแหน่ง | รับทรัพย์ไว้ก่อน แล้วภายหลัง กระทำหรือละเว้นในตำแหน่ง เพราะผลประโยชน์นั้น | จำคุก 5-20 ปี / ตลอดชีวิต และปรับ |
| 151 | ใช้อำนาจในตำแหน่งโดยทุจริตให้รัฐเสียหาย | มีหน้าที่เกี่ยวกับทรัพย์ แล้ว ใช้อำนาจในตำแหน่งโดยทุจริต จนเกิดความเสียหาย | จำคุก 5-20 ปี / ตลอดชีวิต และปรับ |
แยกมาตรา 147 กับ 151 ให้ขาด
มาตรา 147
- ภาพใหญ่คือ ทรัพย์อยู่ในมือหรือในหน้าที่ดูแล
- สาระสำคัญคือการ เบียดบังทรัพย์ หรือยอมให้ผู้อื่นเอาทรัพย์นั้นไปโดยทุจริต
- คำถามมักมาแนว “ยักยอกของหลวง” หรือ “เอาทรัพย์ราชการไปเป็นของตน”
มาตรา 151
- ภาพใหญ่คือ ใช้อำนาจในตำแหน่งโดยทุจริต
- ไม่จำเป็นต้องเป็นการเบียดบังทรัพย์มาเป็นของตนแบบตรง ๆ เสมอไป
- ประเด็นคือพฤติการณ์นั้นทำให้ รัฐหรือเจ้าของทรัพย์เสียหาย เพราะการใช้อำนาจผิดทาง
แยกมาตรา 149 กับ 150 ให้ทัน
| คู่เปรียบเทียบ | จุดต่าง |
|---|---|
| มาตรา 149 | รับสินบน ขณะดำรงตำแหน่ง แล้วจะทำหรือไม่ทำหน้าที่อย่างใดก็ได้ ไม่ว่าการนั้นจะชอบหรือมิชอบด้วยหน้าที่ |
| มาตรา 150 | รับผลประโยชน์ไว้ ก่อนเข้ารับตำแหน่ง แล้วภายหลังมากระทำหรือละเว้นในตำแหน่งเพราะผลประโยชน์นั้น |
Case File: โจทย์ที่พบบ่อย
Case 01
กรรมการออกข้อสอบเรียกรับเงิน
เจ้าหน้าที่ที่ได้รับแต่งตั้งให้มีอำนาจเกี่ยวกับการสอบหรือการบรรจุ หาก เรียก รับ หรือยอมจะรับ เงินเพื่อช่วยให้ใครได้สิทธิหรือได้ตำแหน่ง โดยหลักให้คิดไปที่ มาตรา 149 ก่อน
คำจำ
ถ้ารับผลประโยชน์ “ตอนมีตำแหน่งแล้ว” ให้สายตาวิ่งไปที่ 149
Case 02
เจ้าหน้าที่พัสดุนำเงินหรือทรัพย์ราชการไปใช้ส่วนตัว
ถ้าโจทย์เล่าว่าเจ้าหน้าที่มีหน้าที่ซื้อ ทำ จัดการ หรือรักษาทรัพย์ของราชการ แล้ว เบียดบังเอาไปเป็นของตน ภาพหลักคือ มาตรา 147
คำจำ
คำว่า “เบียดบังของหลวง” คือสัญญาณเตือนของมาตรา 147
สรุปสั้นแบบพร้อมใช้
- ถ้าโจทย์แตะ สินบน ให้เริ่มแยก 149 กับ 150 ก่อน
- ถ้าโจทย์แตะ ทรัพย์ของหลวง ให้เริ่มแยก 147 กับ 151 ก่อน
- ถ้าโจทย์แตะ การใช้อำนาจกดดันให้คนจ่ายหรือหามาให้ ให้คิดถึง 148
- กลุ่ม 148 และ 149 คือกลุ่มที่ขึ้นชื่อเรื่อง โทษหนักที่สุด
คำจำของบทนี้: 147 เบียดบัง, 148 บังคับเอา, 149 รับสินบนตอนมีตำแหน่ง, 150 รับไว้ก่อนตำแหน่ง, 151 ใช้อำนาจทุจริตจนรัฐเสียหาย