ภาคบังคับไม่ได้หมายถึงจัดแบบเดียวให้ทุกคน แต่ต้องจัด “เหมาะกับเด็ก” เพื่อให้เข้าถึงจริง
กฎหมายกำหนดให้หน่วยงานทางการศึกษาและสถานศึกษาจัดการศึกษาเป็นพิเศษสำหรับเด็กที่มีความต้องการแตกต่าง ทั้งด้านความบกพร่อง ความพิการ ความด้อยโอกาส และความสามารถพิเศษ เพื่อประกันโอกาสและความเสมอภาค
เด็กที่ต้องได้รับการจัดการศึกษาเป็นพิเศษ
บกพร่องหลายด้าน
- ร่างกาย
- จิตใจ
- สติปัญญา
- อารมณ์
- สังคม
- การสื่อสารและการเรียนรู้
พิการหรือทุพลภาพ
เด็กที่มีร่างกายพิการหรือทุพลภาพ ต้องได้รับรูปแบบการจัดการศึกษาและสิ่งสนับสนุนที่เหมาะสมกับความจำเป็น
พึ่งตนเองไม่ได้
รวมถึงเด็กที่ไม่สามารถพึ่งตนเอง ไม่มีผู้ดูแล หรืออยู่ในสภาพด้อยโอกาส ซึ่งมีความเสี่ยงหลุดจากระบบมากกว่าเด็กทั่วไป
เด็กที่มีความสามารถพิเศษ
กฎหมายไม่ได้ดูแลเฉพาะเด็กที่มีข้อจำกัด แต่รวมถึงเด็กที่มีศักยภาพสูงด้วย เพราะการศึกษาภาคบังคับต้องเปิดโอกาสให้เด็กแต่ละคนพัฒนาได้ตามความเหมาะสม
สิ่งที่ต้องจัดให้
เป้าหมายคือ “เข้าเรียนได้จริง เรียนได้ต่อเนื่อง และไม่ถูกทิ้งไว้ข้างหลัง”
รูปแบบ
จัดได้หลากหลายตามความเหมาะสมของเด็ก
วิธีการ
ปรับวิธีเรียน วิธีสอน และวิธีช่วยเหลือให้สอดคล้องกับความจำเป็น
สิ่งอำนวยความสะดวก
จัดอุปกรณ์ สภาพแวดล้อม และการเข้าถึงที่เอื้อต่อการเรียน
สื่อและบริการ
รวมถึงความช่วยเหลืออื่นใดตามความจำเป็นของเด็ก
ใครต้องร่วมจัด
| ผู้เกี่ยวข้อง | บทบาทในภาพรวม |
|---|---|
| กระทรวงศึกษาธิการ | วางนโยบายและกลไกสนับสนุนให้เด็กกลุ่มพิเศษได้รับการศึกษา |
| เขตพื้นที่ | ประสาน จัดสรร และติดตามการจัดบริการให้สอดคล้องกับพื้นที่ |
| องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น | ดำเนินการในสถานศึกษาสังกัดของตน และประสานการช่วยเหลือในพื้นที่ |
| สถานศึกษา | จัดรูปแบบ วิธีการ สื่อ บริการ และความช่วยเหลือให้เหมาะกับเด็กเป็นรายกรณี |
จำมาตรานี้เป็นภาษาง่าย: เด็กทุกแบบต้องได้เรียน และระบบต้องปรับเข้าหาเด็ก ไม่ใช่บังคับให้เด็กทุกคนเหมือนกัน