การบริหารจัดการชั้นเรียน คือการออกแบบทุกอย่างในห้องเรียนให้เอื้อต่อการเรียนรู้ ไม่ใช่แค่การควบคุมให้นักเรียนเงียบ
ครูต้องจัดสภาพแวดล้อม จัดบรรยากาศ จัดข้อมูลสารสนเทศ กำกับดูแลพฤติกรรม และสร้างเงื่อนไขให้ผู้เรียนเรียนรู้อย่างมีความสุขและปลอดภัย
ความหมายของการบริหารจัดการชั้นเรียน
Classroom Management
หมายถึง การดำเนินการต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับ สภาพแวดล้อมในชั้นเรียน เพื่อกระตุ้นและส่งเสริมบรรยากาศการเรียนรู้ รวมทั้งดูแลพฤติกรรมที่เกี่ยวข้องกับนักเรียน เพื่อให้นักเรียนเกิดการเรียนรู้ตามจุดประสงค์ของการเรียนการสอน และบรรลุเป้าหมายของการศึกษา
ขอบเขตสำคัญที่ครูต้องทำ
1. จัดบรรยากาศการเรียนรู้
ทำให้ห้องเรียนสะอาด ปลอดภัย น่าเรียน มีสื่อ มีมุมเรียนรู้ และมีความสัมพันธ์ที่ดีระหว่างครูกับผู้เรียน
2. จัดข้อมูลสารสนเทศ
จัดทำข้อมูลและเอกสารประจำชั้นเรียนหรือประจำวิชา เพื่อรู้จักผู้เรียน ติดตามพัฒนาการ และใช้ข้อมูลช่วยตัดสินใจ
3. กำกับดูแลชั้นเรียน
ดูแลระเบียบ วินัย ความปลอดภัย และพฤติกรรมของผู้เรียนทั้งรายชั้นและรายวิชา
ลักษณะของชั้นเรียนที่ดี 6 ข้อ
| ลักษณะ | สาระสำคัญ | จำแบบครูใช้จริง |
|---|---|---|
| สีสัน สบายตา ถูกสุขลักษณะ | ห้องเรียนควรน่าดู อากาศถ่ายเทดี และไม่ทำลายสุขภาพผู้เรียน | สวยแบบพอดี ไม่รก ไม่ฉูดฉาด |
| โต๊ะ เก้าอี้ และสิ่งของเอื้อต่อกิจกรรม | การจัดที่นั่งควรเหมาะกับการสอน งานกลุ่ม การสาธิต และกิจกรรมหลากหลาย | ห้องเรียนต้องปรับได้ตามกิจกรรม |
| เรียนอย่างมีความสุข | ผู้เรียนมีอิสระ เสรีภาพ และมีวินัยในการดูแลตนเอง | อิสระคู่กับความรับผิดชอบ |
| ใช้ประโยชน์คุ้มค่า | ห้องเรียนอาจดัดแปลงใช้เป็นพื้นที่ประชุม ฉายสื่อ ทำกิจกรรม หรือบทบาทสมมุติ | ห้องหนึ่งห้องทำได้มากกว่านั่งฟัง |
| พร้อมต่อการสอนแต่ละครั้ง | ครูเตรียมห้องให้เหมาะกับรูปแบบกิจกรรมก่อนเริ่มเรียน | กิจกรรมเปลี่ยน ห้องก็ต้องเปลี่ยนตาม |
| อบอุ่นและเป็นกันเอง | ผู้เรียนรู้สึกสบายใจ กล้าถาม กล้าแสดงความคิดเห็น และอยากมาเรียน | บรรยากาศดีเริ่มจากความสัมพันธ์ที่ดี |
จำสูตร: ห้องดี = สะอาด + สะดวก + สุข + สร้างวินัย + สร้างบรรยากาศ
เป้าหมายสูงสุดคือทำให้เกิด “บรรยากาศแห่งการเรียนรู้” ไม่ใช่แค่ห้องดูสวย