ก่อนจะประกันคุณภาพได้ ต้องรู้ก่อนว่า “คุณภาพ” ถูกเทียบกับอะไร คำตอบคือ มาตรฐานการศึกษา
มาตรฐานการศึกษาเป็นเสาหลักของระบบทั้งหมด เพราะใช้เป็นเกณฑ์ร่วมสำหรับส่งเสริม กำกับ ดูแล ตรวจสอบ ประเมินผล และประกันคุณภาพทางการศึกษา
ความหมายสำคัญที่ต้องจำ
คำที่ 1
มาตรฐานการศึกษา
ข้อกำหนดเกี่ยวกับคุณลักษณะคุณภาพที่พึงประสงค์ และมาตรฐานที่ต้องการให้เกิดขึ้นในสถานศึกษาทุกแห่ง เพื่อใช้เป็นหลักเทียบเคียงในการส่งเสริม กำกับดูแล ตรวจสอบ ประเมินผล และประกันคุณภาพ
คำที่ 2
ประกันคุณภาพภายใน
การประเมินผลและติดตามตรวจสอบคุณภาพและมาตรฐานจากภายใน โดยบุคลากรของสถานศึกษาเอง หรือโดยหน่วยงานต้นสังกัดที่กำกับดูแลสถานศึกษานั้น
คำที่ 3
ประกันคุณภาพภายนอก
การประเมินผลและติดตามตรวจสอบคุณภาพและมาตรฐานจากภายนอก โดยหน่วยงานหรือผู้ประเมินภายนอกที่มีหน้าที่ตามระบบประกันคุณภาพ
ฐานกฎหมายที่ต้องมองเป็นภาพเดียว
| มาตรา | สาระสำคัญ | คำจำ |
|---|---|---|
| มาตรา 4 | ให้ความหมายของมาตรฐานการศึกษา การประกันคุณภาพภายใน และการประกันคุณภาพภายนอก | จำคำนิยาม |
| มาตรา 47 | กำหนดให้มีระบบประกันคุณภาพการศึกษาเพื่อพัฒนาคุณภาพและมาตรฐานการศึกษา ประกอบด้วย 2 ระบบ คือภายในและภายนอก | มี 2 ระบบ |
| มาตรา 48 | หน่วยงานต้นสังกัดและสถานศึกษาจัดระบบประกันคุณภาพภายใน และถือเป็นส่วนหนึ่งของการบริหารการศึกษาที่ต้องดำเนินการต่อเนื่อง | ภายใน + SAR |
| มาตรา 49 | จัดให้มีการประกันคุณภาพภายนอก พัฒนาเกณฑ์และวิธีประเมิน ตรวจสอบคุณภาพของสถานศึกษา และประเมินอย่างน้อย 1 ครั้งในทุก 5 ปี | ภายนอก + 5 ปี |
| มาตรา 50 | สถานศึกษาต้องให้ความร่วมมือและจัดเตรียมเอกสารหลักฐานที่เกี่ยวข้องสำหรับการประเมินภายนอก | เตรียมหลักฐาน |
| มาตรา 51 | ถ้าผลประเมินภายนอกไม่ได้มาตรฐาน ให้จัดทำข้อเสนอแนะต่อหน่วยงานต้นสังกัด เพื่อให้สถานศึกษาปรับปรุงภายในเวลาที่กำหนด | ไม่ผ่านต้องปรับปรุง |
ระบบ หลักเกณฑ์ และวิธีการ
การศึกษาขั้นพื้นฐานและอาชีวศึกษาให้เป็นไปตามที่กำหนดในกฎกระทรวง
ส่วนระดับอุดมศึกษาที่อยู่ในอำนาจของกระทรวงอื่น หรือมีกฎหมายเฉพาะกำหนดไว้ ให้เป็นไปตามกฎหมายว่าด้วยการนั้น ดังนั้นเวลาอ่านต้องแยกให้ได้ว่า เนื้อหาที่ควรเน้นสำหรับผู้เตรียมสอบครูผู้ช่วยมักอยู่ที่ระบบของสถานศึกษาขั้นพื้นฐานและการดำเนินงานของสถานศึกษาเป็นหลัก
คำจำของบทนี้คือ มาตรฐานเป็นเกณฑ์เทียบ คุณภาพต้องมีระบบ และระบบมี 2 ชั้น คือภายในกับภายนอก