คำนิยามคือฐานของทั้งฉบับ ถ้านิยามพลาด บทหลังจะสับสนทันที
ให้จำเป็นคู่: คำไหนพูดถึง “การเรียนรู้” คำไหนพูดถึง “สถานที่” คำไหนพูดถึง “คุณภาพ” และคำไหนพูดถึง “คนในระบบการศึกษา”
นิยามด้านการศึกษา
การศึกษา
กระบวนการเรียนรู้เพื่อความเจริญงอกงามของบุคคลและสังคม ผ่านการถ่ายทอดความรู้ การฝึก การอบรม การสืบสานวัฒนธรรม การสร้างสรรค์ความก้าวหน้าทางวิชาการ และการจัดสภาพแวดล้อมให้เรียนรู้ต่อเนื่องตลอดชีวิต
การศึกษาขั้นพื้นฐาน
การศึกษาก่อนระดับอุดมศึกษา จุดจำคือไม่ใช่ “ป.1-ม.3” เท่านั้น เพราะ ป.1-ม.3 คือภาคบังคับ
การศึกษาตลอดชีวิต
การผสมผสานการศึกษาในระบบ นอกระบบ และตามอัธยาศัย เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตอย่างต่อเนื่องตลอดชีวิต
นิยามสถานศึกษาและมาตรฐาน
| คำ | ความหมายแบบอ่านจำ | จุดแยกให้ไม่พลาด |
|---|---|---|
| สถานศึกษา | สถานพัฒนาเด็กปฐมวัย โรงเรียน ศูนย์การเรียน วิทยาลัย สถาบัน มหาวิทยาลัย หน่วยงานการศึกษา หรือหน่วยงานอื่นของรัฐและเอกชนที่จัดการศึกษา | กว้างกว่าสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน |
| สถานศึกษาขั้นพื้นฐาน | สถานศึกษาที่จัดการศึกษาขั้นพื้นฐาน | รวมรัฐและเอกชน ถ้าจัดขั้นพื้นฐานถือว่าเข้าเงื่อนไข |
| มาตรฐานการศึกษา | ข้อกำหนดคุณลักษณะและคุณภาพที่พึงประสงค์ที่ต้องการให้เกิดขึ้นในสถานศึกษาทุกแห่ง | ใช้เทียบเคียง ส่งเสริม กำกับ ตรวจสอบ ประเมิน และประกันคุณภาพ |
ประกันคุณภาพภายใน vs ภายนอก
ภายใน
- ประเมินและติดตามตรวจสอบจากภายในสถานศึกษา
- ทำโดยบุคลากรของสถานศึกษาเอง หรือหน่วยงานต้นสังกัด
- เป็นส่วนหนึ่งของการบริหารที่ต้องทำต่อเนื่อง
ภายนอก
- ประเมินและติดตามตรวจสอบโดยหน่วยงานภายนอกที่รับรอง
- เน้นตรวจคุณภาพและมาตรฐานของสถานศึกษา
- นำผลไปใช้พัฒนาคุณภาพและเปิดเผยต่อผู้เกี่ยวข้อง
นิยามคนในระบบการศึกษา
ผู้สอน ครู คณาจารย์ และบุคลากรทางการศึกษา
ผู้สอน
หมายถึง ครูและคณาจารย์ในสถานศึกษาระดับต่าง ๆ เป็นกลุ่มที่หน้าที่หลักเกี่ยวกับการสอน
ครู
บุคลากรวิชาชีพ ทำหน้าที่เรียนการสอนและส่งเสริมการเรียนรู้ในสถานศึกษารัฐหรือเอกชน
คณาจารย์
ทำหน้าที่สอนและวิจัยในสถานศึกษาระดับอุดมศึกษาระดับปริญญา
บุคลากรทางการศึกษา
หมายถึงผู้บริหารสถานศึกษา ผู้บริหารการศึกษา และผู้สนับสนุนการศึกษาที่ทำงานเกี่ยวกับกระบวนการเรียนการสอน การนิเทศ หรือการบริหารการศึกษา
ผู้บริหารสถานศึกษา รับผิดชอบบริหารสถานศึกษาแต่ละแห่ง
ผู้บริหารการศึกษา บริหารการศึกษานอกสถานศึกษาตั้งแต่ระดับเขตพื้นที่ขึ้นไป
ผู้สนับสนุนการศึกษา ให้บริการหรือปฏิบัติงานเกี่ยวเนื่องกับการสอน นิเทศ และบริหาร
สูตรจำ: ผู้สอน = ครู + คณาจารย์ แต่ บุคลากรทางการศึกษา เน้นผู้บริหารและผู้สนับสนุน ไม่ใช่คำเดียวกับผู้สอน