หมวด 5 คือระบบบริหาร: ใครทำอะไร ระดับไหน กระจายอำนาจอย่างไร
จุดจำหนักอยู่ที่องค์กรหลักของกระทรวงศึกษาธิการ 3 องค์กร เขตพื้นที่การศึกษา การกระจายอำนาจ 4 ด้าน คณะกรรมการสถานศึกษา อปท. และเอกชน
มาตรา 31-32 อำนาจของกระทรวงและองค์กรหลัก
สภาการศึกษา
สกศ.
พิจารณาเสนอแผนการศึกษาแห่งชาติ มาตรฐานการศึกษา นโยบาย และแผนสนับสนุนทรัพยากร
คณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน
กพฐ.
เสนอนโยบาย แผนพัฒนา มาตรฐาน และหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน
คณะกรรมการการอาชีวศึกษา
กอศ.
เสนอนโยบาย แผนพัฒนา มาตรฐาน และหลักสูตรอาชีวศึกษาทุกระดับ โดยคำนึงถึงคุณภาพและความเป็นเลิศทางวิชาชีพ
อัปเดตตามฉบับที่ 4 พ.ศ. 2562
กระทรวงศึกษาธิการส่งเสริมและกำกับดูแลการศึกษาทุกระดับทุกประเภทและการอาชีวศึกษา แต่ไม่รวมอุดมศึกษาที่อยู่ในอำนาจของกระทรวงอื่นโดยเฉพาะ ส่วนการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม มีบทเฉพาะตามกฎหมายที่เกี่ยวข้อง
มาตรา 37-39 เขตพื้นที่และการกระจายอำนาจ
เขตพื้นที่การศึกษา
การบริหารและการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐานให้ยึดเขตพื้นที่การศึกษา โดยคำนึงถึงระดับการศึกษา จำนวนสถานศึกษา จำนวนประชากร วัฒนธรรม และความเหมาะสมด้านอื่น
183
สพป.
62
สพม.
กระจายอำนาจ 4 ด้าน
วิชาการ
งบประมาณ
บริหารงานบุคคล
บริหารทั่วไป
กระจายไปยังคณะกรรมการ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา และสถานศึกษาในเขตพื้นที่โดยตรง
มาตรา 40 คณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน
| ขนาดสถานศึกษา | จำนวนกรรมการ | องค์ประกอบสำคัญ |
|---|---|---|
| นักเรียนไม่เกิน 300 คน | 9 คน | มีผู้แทนผู้ปกครอง ครู ชุมชน อปท. ศิษย์เก่า ศาสนา ผู้ทรงคุณวุฒิ และผู้อำนวยการสถานศึกษาเป็นกรรมการและเลขานุการ |
| นักเรียนเกิน 300 คน | 15 คน | เพิ่มจำนวนผู้แทนศาสนาและผู้ทรงคุณวุฒิให้เหมาะกับขนาดสถานศึกษา |
| ข้อยกเว้น | ไม่ใช้มาตรานี้ | สถานพัฒนาเด็กปฐมวัย และศูนย์การเรียน |
มาตรา 41-46 อปท. และเอกชน
องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
มีสิทธิจัดการศึกษาในระดับใดระดับหนึ่งหรือทุกระดับตามความพร้อม ความเหมาะสม และความต้องการภายในท้องถิ่น โดยกระทรวงกำหนดหลักเกณฑ์และวิธีประเมินความพร้อม
เอกชน
บริหารจัดการโดยมีความเป็นอิสระ แต่ต้องถูกกำกับ ติดตาม และประเมินคุณภาพตามมาตรฐานของรัฐ สถานศึกษาเอกชนมีฐานะเป็นนิติบุคคล และจัดการศึกษาได้ทุกระดับทุกประเภทตามกฎหมาย