หมวด 2 คือหัวใจของกฎหมาย: ทุกการกระทำต่อเด็กต้องเริ่มจากประโยชน์สูงสุดของเด็ก
กฎหมายวางหลักว่าไม่ว่ากรณีใด การปฏิบัติต่อเด็กต้องคำนึงถึงประโยชน์สูงสุดของเด็กเป็นสำคัญ และต้องไม่เลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรม พร้อมกำหนดทั้งหน้าที่ผู้ปกครอง หน้าที่เจ้าหน้าที่ และหน้าที่ของผู้พบเห็นเหตุ
หลักใหญ่ของหมวด 2
ประโยชน์สูงสุดของเด็ก
การพิจารณาทุกเรื่องต้องมองว่าอะไรเป็นประโยชน์ต่อความปลอดภัย พัฒนาการ สวัสดิภาพ และอนาคตของเด็กมากที่สุด
ไม่เลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรม
เด็กต้องได้รับการปฏิบัติอย่างเป็นธรรม ไม่ถูกเลือกปฏิบัติจากเหตุที่ไม่สมควร เช่น ฐานะ ครอบครัว ความพิการ หรือสภาพแวดล้อม
หน้าที่ผู้ปกครอง
ต้องอุปการะ เลี้ยงดู อบรมสั่งสอน และพัฒนาเด็ก
ผู้ปกครองต้องดูแลเด็กตามสมควรแก่ขนบธรรมเนียม ประเพณี และวัฒนธรรมท้องถิ่น แต่ต้องไม่ต่ำกว่ามาตรฐานขั้นต่ำ และต้องป้องกันไม่ให้เด็กตกอยู่ในภาวะอันน่าจะเกิดอันตรายต่อร่างกายหรือจิตใจ
| ผู้ปกครองต้องไม่ทำ | ความหมายแบบอ่านง่าย |
|---|---|
| ทอดทิ้งเด็ก | ทิ้งเด็กไว้ในสถานรับเลี้ยงเด็ก สถานพยาบาล บุคคลรับจ้างเลี้ยงเด็ก ที่สาธารณะ หรือที่ใด ๆ โดยตั้งใจไม่รับกลับคืน |
| ละทิ้งเด็ก | ปล่อยเด็กไว้โดยไม่จัดให้มีการดูแลสวัสดิภาพหรือการเลี้ยงดูที่เหมาะสม |
| จงใจหรือละเลยสิ่งจำเป็น | ไม่ให้สิ่งจำเป็นต่อชีวิตหรือสุขภาพ จนน่าจะเกิดอันตรายต่อร่างกายหรือจิตใจของเด็ก |
| ขัดขวางการเติบโต | ปฏิบัติต่อเด็กในลักษณะที่ขัดขวางการเจริญเติบโตหรือพัฒนาการ |
| เลี้ยงดูโดยมิชอบ | ไม่อุปการะ อบรม หรือพัฒนาเด็กตามมาตรฐานขั้นต่ำ จนน่าจะเป็นอันตรายต่อเด็ก |
ข้อห้ามต่อบุคคลทั่วไปตามมาตรา 26
ห้ามทำให้เด็กเสียหายต่อกาย ใจ หรือเพศ
ห้ามทารุณกรรม ห้ามละเลยสิ่งจำเป็น ห้ามกระทำผิดทางเพศต่อเด็ก และห้ามใช้เด็กทำสิ่งที่อันตรายหรือขัดต่อกฎหมาย/ศีลธรรม แม้เด็กจะยินยอมก็ตาม
ห้ามชักจูงไปในทางเสียหาย
ห้ามบังคับ ขู่เข็ญ ชักจูง ส่งเสริม หรือยินยอมให้เด็กประพฤติตนไม่สมควร เสี่ยงกระทำผิด ขอทาน เร่ร่อน การพนัน อนาจาร หรือถูกแสวงหาประโยชน์โดยมิชอบ
ห้ามใช้แรงงานหรือกีฬาเพื่อค้าจนกระทบเด็ก
ห้ามใช้ จ้าง หรือวานเด็กทำงานที่อาจเป็นอันตราย กระทบการเจริญเติบโต หรือขัดขวางพัฒนาการ รวมถึงใช้เด็กเพื่อแสวงหาประโยชน์ทางการค้าในลักษณะทารุณกรรม
ห้ามสุรา บุหรี่ การพนัน และสื่อทำร้ายเด็ก
ห้ามให้สุราหรือบุหรี่แก่เด็ก เว้นแต่ทางการแพทย์ และห้ามเผยแพร่ข้อมูลเด็กหรือผู้ปกครองโดยเจตนาให้เสียหายหรือแสวงหาประโยชน์โดยมิชอบ
หน้าที่แจ้งเหตุและความคุ้มครองผู้แจ้ง
เห็นเด็กต้องสงเคราะห์หรือคุ้มครอง ต้องช่วยและแจ้งโดยมิชักช้า
ผู้ใดพบเห็นเด็กตกอยู่ในสภาพจำต้องได้รับการสงเคราะห์หรือคุ้มครองสวัสดิภาพ ต้องให้การช่วยเหลือเบื้องต้นและแจ้งพนักงานเจ้าหน้าที่ พนักงานฝ่ายปกครอง ตำรวจ หรือผู้มีหน้าที่คุ้มครองสวัสดิภาพเด็กโดยมิชักช้า โดยผู้แจ้งหรือรายงานโดยสุจริตได้รับความคุ้มครอง ไม่ต้องรับผิดทางแพ่ง ทางอาญา หรือทางปกครอง
ครูมีหน้าที่รายงานเมื่อเห็นชัดหรือน่าสงสัย
แพทย์ พยาบาล นักจิตวิทยา นักสังคมสงเคราะห์ เจ้าหน้าที่สาธารณสุข ครู อาจารย์ หรือนายจ้างที่ดูแลเด็ก ต้องรายงานเมื่อปรากฏชัดหรือน่าสงสัยว่าเด็กถูกทารุณกรรมหรือเจ็บป่วยจากการเลี้ยงดูโดยมิชอบ
จำหมวด 2: ประโยชน์สูงสุด - ไม่เลือกปฏิบัติ - ผู้ปกครองต้องดูแล - เห็นเหตุให้แจ้งโดยเร็ว