สารบัญครูผู้ช่วย 1.0
Log inEnroll
← สารบัญครูผู้ช่วย 1.0ครูผู้ช่วย 1.0 · ภาค ก.
คณิตศาสตร์ · การให้เหตุผลและความน่าจะเป็น

แนวข้อสอบ: เรื่องการสรุปเหตุผล

อ่านประมาณ 11 นาที2 หัวข้อ

  1. 01📝 ส่วนที่ 1: ตะลุยโจทย์ประโยคตรรกศาสตร์ขั้นพื้นฐาน
  2. 02📝 ส่วนที่ 2: ตะลุยโจทย์ประโยคเงื่อนไข (แบบตัดช้อยส์, ถ่ายทอด)

ถึงเวลาทดสอบความเข้าใจในเรื่องการให้เหตุผลและการสรุปความ ทั้งแบบประโยคเงื่อนไข ("ถ้า...แล้ว...", "หรือ") และเทคนิคการวาดรูปหาความสัมพันธ์ (แผนภาพแบบวงกลม) ด้านล่างเป็นแนวข้อสอบจริงที่พบบ่อยในข้อสอบภาค ก. ลองฝึกทำก่อนดูเฉลยนะครับ

📝 ส่วนที่ 1: ตะลุยโจทย์ประโยคตรรกศาสตร์ขั้นพื้นฐาน

ข้อที่ 1

เหตุ:

  1. ดอกกุหลาบทุกดอกมีสีขาว
  2. ดอกไม้ในแจกันนี้เป็นดอกกุหลาบ

ข้อสรุปในข้อใดทำให้การอ้างเหตุผลสมเหตุสมผล ก. ดอกไม้ในแจกันนี้มีสีขาว ข. ดอกไม้ในแจกันนี้สวย ค. ดอกไม้ในแจกันนี้มีราคาแพง ง. ดอกไม้ในแจกันนี้มีกลิ่นหอม

✅ เฉลย: ก. ดอกไม้ในแจกันนี้มีสีขาว วิธีคิด (วาดรูป Venn):

มีสีขาว กุหลาบ ดอกไม้ในแจกัน
อ่านเหตุผลแบบเป็นขั้น
เหตุ 1กุหลาบทุกดอกอยู่ในกลุ่ม “สีขาว”
เหตุ 2ดอกไม้ในแจกันนี้เป็น “กุหลาบ”
สรุปจุดของดอกไม้ในแจกันจึงอยู่ในกลุ่ม “สีขาว” แน่นอน
ตอบ ก. ดอกไม้ในแจกันนี้มีสีขาว เพราะเป็นผลที่ตามจากเหตุโดยตรง ส่วนความสวย ราคา และกลิ่น ไม่ได้มีข้อมูลรองรับในโจทย์

ข้อที่ 2

เหตุ:

  1. ชาวสวนทุกคนเป็นคนขยัน
  2. คนขยันทุกคนร่ำรวย
  3. คนร่ำรวยทุกคนกินดีอยู่ดี
  4. สมศรีเป็นชาวสวน

ข้อสรุปในข้อใดทำให้การอ้างเหตุผลสมเหตุสมผล ก. สมศรีเป็นคนขยัน ข. สมศรีเป็นคนร่ำรวย ค. สมศรีกินดีอยู่ดี ง. เป็นข้อสรุปที่สมเหตุสมผลทั้งข้อ ก, ข และ ค

✅ เฉลย: ง. เป็นข้อสรุปที่สมเหตุสมผลทั้งข้อ ก, ข และ ค วิธีคิด (วาดรูป Venn ซ้อนกัน):

กินดีอยู่ดี ร่ำรวย คนขยัน ชาวสวน สมศรี
อ่านเหตุผลแบบเป็นขั้น
โครงสร้างเป็นวงซ้อนกัน: ชาวสวน → คนขยัน → ร่ำรวย → กินดีอยู่ดี
ตำแหน่งของสมศรีสมศรีเป็นชาวสวน จึงอยู่ในวงเล็กสุด
ผลที่ตามมาเมื่ออยู่ในวงเล็กสุด ก็อยู่ในวงที่ครอบทั้งหมดด้วย
ตอบ ง. สมศรีเป็นคนขยัน เป็นคนร่ำรวย และกินดีอยู่ดี ทั้งสามข้อจึงสมเหตุสมผล

ข้อที่ 3

เหตุ:

  1. ดาราบางคนเป็นคนเจ้าชู้
  2. คนเจ้าชู้ทุกคนเป็นคนมีเสน่ห์
  3. ทิดแสงเป็นคนมีเสน่ห์

ข้อสรุปในข้อใดทำให้การอ้างเหตุผลสมเหตุสมผล ก. ทิดแสงเป็นดารา ข. ทิดแสงเป็นคนเจ้าชู้ ค. ดาราบางคนเป็นคนมีเสน่ห์ ง. สรุปอย่างแน่นอนไม่ได้

✅ เฉลย: ค. ดาราบางคนเป็นคนมีเสน่ห์ วิธีคิด:

คนมีเสน่ห์ คนเจ้าชู้ ดารา X
อ่านเหตุผลแบบเป็นขั้น
เหตุ 1ดาราบางคนทับซ้อนกับกลุ่มคนเจ้าชู้
เหตุ 2คนเจ้าชู้ทุกคนอยู่ในกลุ่มคนมีเสน่ห์
จุดสำคัญพื้นที่ที่ดาราทับกับคนเจ้าชู้จึงทับกับคนมีเสน่ห์ด้วย
ตอบ ค. สรุปได้แน่นอนว่า “ดาราบางคนเป็นคนมีเสน่ห์” แต่ยังสรุปไม่ได้ว่าทิดแสงเป็นดาราหรือเป็นคนเจ้าชู้ เพราะโจทย์บอกเพียงว่าทิดแสงเป็นคนมีเสน่ห์

ข้อที่ 4

เหตุ:

  1. ไม่มีหมอคนไหนที่ยากจน
  2. คนยากจนทุกคนชอบกินมาม่า
  3. สมปองเป็นหมอ

ข้อสรุปใดถูกต้อง ก. สมปองไม่ยากจน ข. สมปองไม่ชอบกินมาม่า ค. คนชอบกินมาม่าทุกคนยากจน ง. สรุปไม่ได้

✅ เฉลย: ก. สมปองไม่ยากจน วิธีคิด:

ชอบกินมาม่า ยากจน หมอ สมปอง
อ่านเหตุผลแบบเป็นขั้น
เหตุ 1หมอทุกคนแยกออกจากกลุ่มยากจน
เหตุ 2คนยากจนอยู่ในกลุ่มคนชอบกินมาม่า
เหตุ 3สมปองเป็นหมอ จึงไม่อยู่ในกลุ่มยากจนแน่นอน
ตอบ ก. สมปองไม่ยากจน ส่วนสมปองชอบกินมาม่าหรือไม่ ยังสรุปไม่ได้ เพราะโจทย์ไม่ได้ห้ามหมอชอบกินมาม่า

📝 ส่วนที่ 2: ตะลุยโจทย์ประโยคเงื่อนไข (แบบตัดช้อยส์, ถ่ายทอด)

ข้อที่ 5

เหตุ:

  1. ถ้าฝนตกหนักแล้วน้ำจะท่วม
  2. ถ้าน้ำท่วมแล้วจะเกิดโรคระบาด
  3. ถ้าเกิดโรคระบาดแล้วประชาชนจะยากจน
  4. ประชาชนไม่ยากจน

ข้อสรุปในข้อใดทำให้การอ้างเหตุผลสมเหตุสมผล ก. เกิดโรคระบาดที่ควบคุมได้ ข. น้ำท่วมไม่มาก ค. ฝนไม่ตกหนัก ง. ไม่ข้อสรุปใดสมเหตุสมผล

✅ เฉลย: ค. ฝนไม่ตกหนัก วิธีคิด (กฎการถ่ายทอดและการแย้งสลับที่):

ฝนตกหนัก น้ำท่วม โรคระบาด ยากจน X (ไม่ยากจน) ฝนไม่ตก
อ่านเหตุผลแบบเป็นขั้น
โครงสร้างถ่ายทอด: P → Q → R → S
แปลว่า ฝนตกหนัก → น้ำท่วม → โรคระบาด → ประชาชนยากจน
รวมเงื่อนไขถ้าฝนตกหนัก จะทำให้ประชาชนยากจน หรือ P → S
ข้อเท็จจริงประชาชนไม่ยากจน คือ ¬S
ใช้กฎแย้งสลับที่: เมื่อ P → S และเกิด ¬S จึงย้อนกลับได้ว่า ¬P
ตอบ ค. ฝนไม่ตกหนัก

ข้อที่ 6

เหตุ:

  1. ถ้าคนขับรถดื่มสุราจะขับรถด้วยความประมาท
  2. ถ้าขับรถด้วยความประมาทจะเกิดอุบัติเหตุ
  3. ถ้าเกิดอุบัติเหตุจะทำให้คนขับรถพิการ
  4. ถ้าคนขับรถพิการจะทำให้คนในครอบครัวลำบาก
  5. คนขับรถไม่ดื่มสุรา

ข้อสรุปในข้อใดทำให้การอ้างเหตุผลสมเหตุสมผล ก. คนขับรถขับรถไม่ประมาท ข. คนขับรถจะพิการ ค. ขับรถไม่เกิดอุบัติเหตุ ง. ไม่มีข้อสรุปใดสมเหตุสมผล

✅ เฉลย: ง. ไม่มีข้อสรุปใดสมเหตุสมผล วิธีคิด: (โจทย์ข้อนี้ระวังโดนหลอก!)

ดื่มสุรา ประมาท อุบัติเหตุ พิการ ¬P (ไม่ดื่มสุรา) เมื่อต้นทางไม่เกิด ผลลัพธ์อาจจะเกิดจากสาเหตุอื่นก็ได้ (จึงสรุปแน่นอนไม่ได้)
อ่านเหตุผลแบบเป็นขั้น
โครงสร้างถ่ายทอด: P → Q → R → S → T
แปลว่า ดื่มสุรา → ประมาท → อุบัติเหตุ → พิการ → ครอบครัวลำบาก
สรุปจากสายเหตุถ้าดื่มสุรา ครอบครัวจะลำบาก หรือ P → T
ข้อเท็จจริงคนขับรถไม่ดื่มสุรา คือ ¬P
จุดหลอกของข้อนี้คือ ¬P ไม่ได้แปลว่า ¬T
เมื่อเหตุต้นทางไม่เกิด เราฟันธงไม่ได้ว่าผลปลายทางจะเกิดหรือไม่ เพราะอาจมีสาเหตุอื่น เช่น คนอื่นขับมาชน หรือขับประมาทเพราะเล่นมือถือ
ตอบ ง. ไม่มีข้อสรุปใดสมเหตุสมผล

ข้อที่ 7

เหตุ:

  1. ถ้าฉันมีเงิน ฉันจะซื้อมือถือใหม่
  2. สิ่งที่ฉันจะทำต่อไป คือ ซื้อมือถือใหม่ หรือ ไปเที่ยว
  3. ฉันไม่มีเงิน

สรุปว่าอย่างไร: ก. ฉันซื้อมือถือใหม่และไปเที่ยว ข. ฉันไม่ซื้อมือถือใหม่ ค. ฉันไปเที่ยวอย่างแน่นอน ง. สรุปไม่ได้

✅ เฉลย: ง. สรุปไม่ได้ (ทริกหลอกซ้อนทริก) วิธีคิด: (ระวังสุดๆ ข้อนี้)

มีเงิน
→
ซื้อมือถือ
ความเป็นจริง: ไม่มีเงิน
ต้นทางไม่เกิด = สรุปปลายทางไม่ได้
อ่านเหตุผลแบบเป็นขั้น
เหตุ 1มีเงิน → ซื้อมือถือใหม่ หรือ A → B
เหตุ 3ไม่มีเงิน คือ ¬A
ระวัง! จาก A → B แล้วรู้ว่า ¬A ยังสรุปไม่ได้ว่า ¬B
แปลว่า “ไม่มีเงิน” ไม่ได้บังคับว่า “ไม่ซื้อมือถือ” เพราะอาจซื้อด้วยวิธีอื่น หรืออาจไม่ซื้อก็ได้
เหตุ 2 บอกว่า “ซื้อมือถือใหม่ หรือ ไปเที่ยว” แต่เราไม่รู้แน่นอนว่าฝั่ง “ซื้อมือถือใหม่” จริงหรือเท็จ จึงตัดเหลือ “ไปเที่ยว” ไม่ได้
ตอบ ง. สรุปไม่ได้

ข้อที่ 8

เหตุ:

  1. ถ้าฝนตกแล้วเมฆจะมีมาก
  2. ถ้าเมฆมีมากแล้วลมจะสงบ
  3. วันนี้ลมไม่สงบ

ข้อสรุปใดสมเหตุสมผล: ก. วันนี้ฝนตกแต่ลมไม่สงบ ข. วันนี้ฝนไม่ตก ค. วันนี้เมฆมีน้อย ง. สรุปไม่ได้

✅ เฉลย: ข. วันนี้ฝนไม่ตก วิธีคิด:

อ่านเหตุผลแบบเป็นขั้น
โครงสร้างถ่ายทอด: ฝนตก → เมฆมาก → ลมสงบ หรือ P → Q → R
รวมเงื่อนไขถ้าฝนตก ลมจะสงบ หรือ P → R
ข้อเท็จจริงวันนี้ลมไม่สงบ คือ ¬R
ใช้กฎแย้งสลับที่: P → R และ ¬R จึงได้ ¬P
ตอบ ข. วันนี้ฝนไม่ตก

ข้อที่ 9

เหตุ:

  1. ตำรวจทุกคนเป็นคนกล้าหาญ
  2. สมัครเป็นคนไม่กล้าหาญ

ข้อสรุปใดถูกต้อง: ก. สมัครไม่ได้เป็นตำรวจ ข. สมัครเป็นโจร ค. สมัครเป็นผู้ช่วยตำรวจ ง. สรุปไม่ได้

✅ เฉลย: ก. สมัครไม่ได้เป็นตำรวจ วิธีคิด:

อ่านเหตุผลแบบเป็นขั้น
เงื่อนไขตำรวจ → กล้าหาญ หรือ P → Q
ข้อเท็จจริงสมัครไม่กล้าหาญ คือ ¬Q
ใช้กฎแย้งสลับที่: P → Q และ ¬Q จึงได้ ¬P
ตอบ ก. สมัครไม่ได้เป็นตำรวจ

ข้อที่ 10

เหตุ:

  1. ถ้าเศรษฐกิจดี หุ้นคนจะขึ้น
  2. วันนี้หุ้นขึ้น

ข้อสรุปใดถูกต้อง: ก. เศรษฐกิจดีแน่นอน ข. ตรรกะผิดพลาด ค. หุ้นขึ้นเพราะต่างชาติซื้อ ง. สรุปไม่ได้

✅ เฉลย: ง. สรุปไม่ได้ วิธีคิด:

อ่านเหตุผลแบบเป็นขั้น
เงื่อนไขเศรษฐกิจดี → หุ้นขึ้น หรือ P → Q
ข้อเท็จจริงวันนี้หุ้นขึ้น คือ Q
จุดหลอกของข้อนี้คือ Q ไม่ได้แปลว่า P
ผลเกิดแล้ว อาจเกิดจากหลายสาเหตุ เช่น ต่างชาติซื้อ ข่าวดีเฉพาะหุ้น หรือแรงเก็งกำไร ไม่จำเป็นต้องแปลว่าเศรษฐกิจดีแน่นอน
ตอบ ง. สรุปไม่ได้

ข้อที่ 11

เหตุ:

  1. สมาชิกสโมสรนี้จะเป็นนักกอล์ฟ หรือ นักเทนนิส
  2. ประสิทธิ์เป็นสมาชิกสโมสรนี้และเขาไม่ได้เป็นนักกอล์ฟ

ข้อสรุปใดถูกต้อง: ก. ประสิทธิ์เป็นนักเทนนิส ข. ประสิทธิ์ไม่ชอบตีกอล์ฟ ค. ประสิทธิ์เป็นทั้งสองอย่าง ง. สรุปไม่ได้

✅ เฉลย: ก. ประสิทธิ์เป็นนักเทนนิส วิธีคิด:

อ่านเหตุผลแบบเป็นขั้น
ทางเลือกของสมาชิกสโมสรมี 2 ทาง: นักกอล์ฟ ∨ นักเทนนิส
กำหนดสัญลักษณ์นักกอล์ฟ = A, นักเทนนิส = B
ข้อเท็จจริงประสิทธิ์ไม่ใช่นักกอล์ฟ คือ ¬A
เมื่อโจทย์บอกว่า A ∨ B และรู้ว่า ¬A จึงเหลือ B
ตอบ ก. ประสิทธิ์เป็นนักเทนนิส

ข้อที่ 12

เหตุ:

  1. ถ้าปลูกมะม่วงแล้วจะได้กินผล
  2. ถ้าได้กินผลแล้วจะมีความสุข
  3. ถ้ามีความสุขแล้วสุขภาพจะดี
  4. นายสมชายสุขภาพไม่ดี

ข้อใดสรุปถูกต้อง: ก. สมชายไม่ได้ปลูกมะม่วง ข. สมชายไม่ได้กินผล ค. สมชายไม่มีความสุข ง. ถูกทุกข้อ

✅ เฉลย: ง. ถูกทุกข้อ วิธีคิด:

อ่านเหตุผลแบบเป็นขั้น
โครงสร้างถ่ายทอด: ปลูกมะม่วง → ได้กินผล → มีความสุข → สุขภาพดี
หรือเขียนเป็นสัญลักษณ์ได้ว่า P → Q → R → S
ข้อเท็จจริง: นายสมชายสุขภาพไม่ดี คือ ¬S
ใช้กฎแย้งสลับที่ย้อนกลับทีละชั้น: ¬S → ¬R → ¬Q → ¬P
จึงสรุปได้ครบว่า สมชายไม่มีความสุข, ไม่ได้กินผล และไม่ได้ปลูกมะม่วง
ตอบ ง. ถูกทุกข้อ

ข้อที่ 13

เหตุ:

  1. ชาวนาบางคนไม่มีหนี้สิน
  2. คนจะสบายต้องไม่มีหนี้สิน

ข้อใดสมเหตุสมผล: ก. ชาวนาบางคนสบาย ข. คนไม่มีหนี้สินเป็นชาวนา ค. ตรรกะเชื่อมโยงไม่ได้ ง. สรุปไม่ได้

✅ เฉลย: ง. สรุปไม่ได้ วิธีคิด:

ไม่มีหนี้สิน คนสบาย ชาวนา
อ่านเหตุผลแบบเป็นขั้น
เหตุ 1ชาวนาบางคนอยู่ในกลุ่ม “ไม่มีหนี้สิน”
เหตุ 2คนสบายอยู่ในกลุ่ม “ไม่มีหนี้สิน”
ทั้ง “ชาวนาบางคน” และ “คนสบาย” มีจุดเชื่อมคือ “ไม่มีหนี้สิน” แต่โจทย์ไม่ได้บอกว่าพื้นที่ของสองกลุ่มนี้ต้องทับกัน
ดังนั้นยังฟันธงไม่ได้ว่า “ชาวนาบางคนสบาย” หรือ “คนไม่มีหนี้สินเป็นชาวนา”
ตอบ ง. สรุปไม่ได้
Lesson complete

จบบทเรียนนี้แล้ว

แนวข้อสอบ: เรื่องการสรุปเหตุผล

ยังไม่มั่นใจหัวข้อไหน ย้อนอ่านได้จากสารบัญ หรือเข้าเรียนในห้องเรียนเพื่อบันทึกความคืบหน้าของคุณ

เรียนในห้องเรียน · บันทึกความคืบหน้า กลับสารบัญบทเรียนทั้งหมด