มาตรฐานทางจริยธรรมคือ “แกนคุณธรรมกลาง” ที่เจ้าหน้าที่ของรัฐทุกสายต้องยึดร่วมกัน
มาตรา 5 เป็นหัวใจของกฎหมายทั้งฉบับ เพราะกำหนดว่ามาตรฐานทางจริยธรรมต้องมีอะไรบ้าง และใช้เป็นฐานในการจัดทำประมวลจริยธรรมของแต่ละหน่วยงาน
สรุป 30 วินาที
ให้ท่อง 7 คำนี้ให้คล่อง สถาบัน - ซื่อสัตย์ - กล้า - ส่วนรวม - สัมฤทธิ์ - เป็นธรรม - แบบอย่าง เพราะนี่คือชุดคำจำที่ใช้แตกโจทย์สถานการณ์แทบทุกข้อ
มาตรฐานทางจริยธรรม 7 ประการ
ข้อ 1
ยึดมั่นในสถาบันหลักของประเทศ
ชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ และการปกครองในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข
ข้อ 2
ซื่อสัตย์สุจริต
มีจิตสำนึกที่ดี และรับผิดชอบต่อหน้าที่ ไม่ใช้ตำแหน่งเพื่อประโยชน์ส่วนตน
ข้อ 3
กล้าทำในสิ่งที่ถูกต้อง
กล้าตัดสินใจ กล้าแสดงออก และไม่ยอมตามสิ่งที่ผิดแม้จะกดดัน
ข้อ 4
คิดถึงส่วนรวม
มุ่งประโยชน์สาธารณะมากกว่าประโยชน์ส่วนตัวหรือพวกพ้อง
ข้อ 5
มุ่งผลสัมฤทธิ์ของงาน
ตั้งใจให้ผลงานเกิดผลจริง ใช้ทรัพยากรคุ้มค่า และพัฒนางานอย่างต่อเนื่อง
ข้อ 6
เป็นธรรมและไม่เลือกปฏิบัติ
ไม่ใช้อคติส่วนตัวหรือความแตกต่างของบุคคลมาเป็นเหตุในการปฏิบัติหน้าที่
ข้อ 7
ดำรงตนเป็นแบบอย่างที่ดีและรักษาภาพลักษณ์ของทางราชการ
ไม่ใช่แค่ทำงานให้ถูก แต่ต้องวางตัวให้เหมาะสม จนประชาชนยังเชื่อมั่นต่อระบบราชการได้
Memory Graphic สำหรับจำ 7 ข้อ
Mnemonic
สถาบัน
ซื่อสัตย์
กล้า
ส่วนรวม
สัมฤทธิ์
เป็นธรรม
แบบอย่าง
ตารางแปลความหมายให้อ่านแล้วใช้ได้จริง
| มาตรฐาน | แปลเป็นภาษาง่าย | ตัวอย่างการจำ |
|---|---|---|
| ยึดมั่นในสถาบันหลัก | เคารพกรอบพื้นฐานของรัฐและไม่ทำลายความมั่นคงของประเทศ | การสื่อสารหรือการกระทำต้องไม่ทำให้เกิดการดูหมิ่นหรือบ่อนทำลาย |
| ซื่อสัตย์สุจริต | ทำงานตรงไปตรงมา ไม่มีผลประโยชน์ทับซ้อน | ไม่อาศัยช่องกฎหมายเพื่อเอื้อประโยชน์ตนเองหรือพวกพ้อง |
| กล้าทำสิ่งถูก | กล้ารายงาน กล้าคัดค้าน กล้ารับผิดชอบเมื่อสิ่งใดไม่ชอบธรรม | เห็นการทุจริตแล้วไม่เงียบ |
| คิดถึงส่วนรวม | แยกเรื่องส่วนตัวออกจากราชการ และมีจิตสาธารณะ | ไม่ใช้ทรัพยากรของรัฐเพื่อเรื่องส่วนตัว |
| มุ่งผลสัมฤทธิ์ | ทำให้งานเกิดผลจริง ไม่ทำแบบขอไปที | วางเป้าหมาย มีตัวชี้วัด และปรับปรุงงานต่อเนื่อง |
| เป็นธรรม | ไม่เลือกปฏิบัติ ไม่ใช้อคติหรือความชอบส่วนตัวนำการตัดสินใจ | บริการทุกคนเท่าเทียม ไม่ดูเพศ ศาสนา อายุ หรือฐานะ |
| เป็นแบบอย่าง | วางตัวดีทั้งต่อหน้าและลับหลัง จนไม่ทำให้ภาพลักษณ์ราชการเสียหาย | ไม่ใช้ตำแหน่งหาประโยชน์ และไม่ทำพฤติกรรมที่สังคมเสื่อมศรัทธา |
แล้ว “ประมวลจริยธรรม” ต่างจาก “มาตรฐานทางจริยธรรม” อย่างไร
มาตรฐานทางจริยธรรม
- เป็นหลักการกลางของเจ้าหน้าที่รัฐทุกสาย
- มี 7 ประการตามกฎหมาย
- เป็นฐานขั้นต่ำที่ทุกหน่วยงานต้องยึด
ประมวลจริยธรรม
- เป็นกติกาพฤติกรรมของเจ้าหน้าที่ในแต่ละหน่วยงานหรือแต่ละสายงาน
- ระบุได้ว่าควรทำอะไร ไม่ควรทำอะไร และควรวางตัวอย่างไร
- อาจมีรายละเอียดเฉพาะตามภารกิจ เช่น สายครูจะมีเรื่องสิทธิเด็กและความสัมพันธ์กับผู้เรียนเด่นชัด
จุดสำคัญมาก
มาตรฐานทางจริยธรรมตามกฎหมายมี 7 ข้อ แต่เมื่อมาเป็น ประมวลจริยธรรมครู จะมี 8 ข้อ เพราะเพิ่มเรื่อง เคารพศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ คำนึงถึงสิทธิเด็ก และยอมรับความแตกต่างของบุคคล เข้ามาอย่างชัดเจน
คำจำของบทนี้: กฎหมายให้ “มาตรฐานกลาง” ส่วนหน่วยงานให้ “คู่มือพฤติกรรมจริง”