ช่วงนี้ข้อสอบชอบหลอก เพราะหลายคนคิดว่าเป็นแค่ผิดระเบียบเอกสาร แต่จริง ๆ เป็นอาญาได้
กลุ่มนี้เกี่ยวกับ การทำลายหรือซ่อนเอกสาร, ตราราชการ, การปลอมและรับรองเอกสารเท็จ, ไปรษณีย์/โทรคมนาคม และ ความลับในราชการ
ตารางสรุปมาตรา 158-164
| มาตรา | ใจความ | โทษสูงสุด |
|---|---|---|
| 158 | ทำให้เสียหาย ทำลาย ซ่อนเร้น เอาไปเสีย หรือทำให้ทรัพย์หรือเอกสารราชการสูญหาย | จำคุกไม่เกิน 7 ปี และปรับ |
| 159 | ทำลายหรือทำให้ตราหรือเครื่องหมายที่ประทับไว้กับทรัพย์หรือเอกสารไร้ประโยชน์ | จำคุกไม่เกิน 5 ปี หรือปรับ หรือทั้งจำทั้งปรับ |
| 160 | ใช้ดวงตราหรือรอยตราของราชการโดยมิชอบ | จำคุกไม่เกิน 5 ปี หรือปรับ หรือทั้งจำทั้งปรับ |
| 161 | ปลอมเอกสารโดยอาศัยโอกาสที่ตนมีหน้าที่ทำ กรอก หรือดูแลเอกสาร | จำคุกไม่เกิน 10 ปี และปรับ |
| 162 | รับรองเอกสารเท็จ หรือรับรองข้อเท็จจริงเท็จในเอกสารราชการ | จำคุกไม่เกิน 7 ปี และปรับ |
| 163 | ความผิดของเจ้าพนักงานที่มีหน้าที่ด้านไปรษณีย์ โทรเลข หรือโทรศัพท์ | จำคุกไม่เกิน 5 ปี หรือปรับ หรือทั้งจำทั้งปรับ |
| 164 | เปิดเผยความลับในราชการโดยมิชอบ | จำคุกไม่เกิน 5 ปี หรือปรับ หรือทั้งจำทั้งปรับ |
ตารางแยก 161 กับ 162
| คู่เปรียบเทียบ | จุดต่างที่ต้องจำ |
|---|---|
| มาตรา 161 | เน้นที่การ ปลอมเอกสาร โดยอาศัยตำแหน่งหน้าที่ที่ตนเกี่ยวข้องกับเอกสารนั้น |
| มาตรา 162 | เน้นที่การ รับรองข้อความหรือข้อเท็จจริงอันเป็นเท็จ ในเอกสารที่ทำตามหน้าที่ |
ตัวอย่างที่เจอบ่อย
ตัวอย่างมาตรา 158
ข้าราชการจงใจทำลายหรือซ่อนเอกสารคำสั่งราชการ เพราะไม่อยากให้มีการตรวจสอบหรือไม่อยากปฏิบัติตามคำสั่ง
ตัวอย่างมาตรา 164
เจ้าหน้าที่นำข้อมูลลับหรือข้อมูลส่วนบุคคลที่ตนรู้จากราชการไปเปิดเผยแก่บุคคลภายนอกโดยมิชอบ
Quick Notes ที่ช่วยตัดข้อสอบ
- มาตรา 161 เป็นตัวเด่นของกลุ่มนี้ เพราะมีโทษสูงสุด จำคุกไม่เกิน 10 ปี
- มาตรา 164 ใช้บ่อยกับโจทย์ที่พูดถึงการนำข้อมูลราชการหรือความลับไปเผยแพร่
- ถ้าโจทย์พูดถึง ตราราชการ หรือ เครื่องหมายที่ประทับไว้ ให้แยก 159 กับ 160 ให้ชัด
- ถ้าพูดถึงการเปิดจดหมาย กักจดหมาย ส่งผิดทาง หรือเปิดเผยข้อความการสื่อสาร ให้คิดถึง 163
คำจำของบทนี้: 158 ทำลายเอกสาร, 160 ใช้ตรามิชอบ, 161 ปลอมเอกสาร, 162 รับรองเท็จ, 164 เปิดเผยความลับ