สำนักจิตวิทยาคือรากฐานความคิดที่ใช้ตอบคำถามว่า “มนุษย์เรียนรู้ คิด และแสดงพฤติกรรมอย่างไร”
การจำรายชื่ออย่างเดียวไม่พอ ต้องจับให้ได้ว่าสำนักไหนเน้นอะไร เพราะข้อสอบมักถามเชื่อมระหว่างนักคิด แนวคิด และตัวอย่างสถานการณ์
7 สำนักสำคัญที่ควรรู้
1. Structuralism
วิลเฮล์ม วุ้นท์, ทิชเชนเนอร์, เฟสเนอร์
สำนักโครงสร้างของจิต เน้นศึกษาส่วนประกอบของจิตอย่างเป็นวิทยาศาสตร์ วุ้นท์ได้รับการยกย่องว่าเป็นบิดาของจิตวิทยาการทดลอง
2. Functionalism
วิลเลียม เจมส์, จอห์น ดิวอี้, วูดเวิร์ธ
สำนักหน้าที่ของจิต สนใจว่าจิตทำหน้าที่อย่างไรต่อการปรับตัว เน้นการลงมือทำจริงและแนวคิด Learning by Doing
3. Behaviorism
วัตสัน, พาฟลอฟ, ธอร์นไดค์, ฮัลล์, โทลแมน
มองว่าจิตวิทยาเป็นวิทยาศาสตร์เกี่ยวกับพฤติกรรมที่สังเกตและวัดได้ชัดเจน ไม่เน้นกระบวนการภายใน
4. Psychoanalysis
ฟรอยด์, แอดเลอร์, จุง
เน้นจิตไร้สำนึกเป็นพลังสำคัญที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมมนุษย์ และเสนอแนวคิดเรื่องโครงสร้างบุคลิกภาพ
5. Gestalt
เวอร์ไธเมอร์, คอฟกา, โคห์เลอร์
เชื่อว่ามนุษย์รับรู้สิ่งต่าง ๆ เป็นภาพรวมมากกว่าส่วนย่อย และการเรียนรู้เกิดจากการรับรู้และการหยั่งเห็น
6. Humanistic
มาสโลว์, คาร์ล โรเจอร์ส
เชื่อว่ามนุษย์มีอิสระในการเลือกพฤติกรรม และมีศักยภาพที่จะงอกงามหรือพัฒนาได้
7. Cognitive Psychology
เพียเจต์, บรูเนอร์, วายเนอร์
สนใจกระบวนการทางจิตภายใน เช่น การรับรู้ การจำ การคิด และความเข้าใจ ซึ่งเป็นสิ่งที่สังเกตตรง ๆ ไม่ได้ แต่สำคัญต่อการเรียนรู้
ตารางจับคู่ให้จำไวขึ้น
| สำนัก | นักคิดเด่น | คีย์เวิร์ดที่ข้อสอบชอบถาม |
|---|---|---|
| Structuralism | วุ้นท์ | โครงสร้างของจิต, จิตวิทยาการทดลอง |
| Functionalism | วิลเลียม เจมส์, จอห์น ดิวอี้ | หน้าที่ของจิต, Learning by Doing |
| Behaviorism | วัตสัน, ธอร์นไดค์, พาฟลอฟ | พฤติกรรมที่สังเกตได้, การวางเงื่อนไข |
| Psychoanalysis | ฟรอยด์ | จิตไร้สำนึก, id ego superego |
| Gestalt | คอฟกา, โคห์เลอร์, เวอร์ไธเมอร์ | การรับรู้เป็นส่วนรวม, Insight |
| Humanistic | Maslow, Rogers | ศักยภาพมนุษย์, ลำดับขั้นความต้องการ |
| Cognitive | Piaget, Bruner, Weiner | การคิด การจำ การรับรู้ ความเข้าใจ |
ข้อสอบชอบถามแบบเชื่อมโยง: ชื่อสำนัก → นักจิตวิทยา → แนวคิดสำคัญ