ถ้าจะจำ Part นี้ให้แม่นที่สุด ให้จับ “คำหลัก + นักคิด + การประยุกต์ใช้”
บทนี้ไม่ได้วัดแค่ความจำชื่อคน แต่ต้องเข้าใจว่าทฤษฎีไหนอธิบายพฤติกรรมอะไร และครูจะนำไปใช้ดูแลและพัฒนาผู้เรียนได้อย่างไร
สรุป 11 ประเด็นทอง
- ความแตกต่างระหว่างบุคคลเกิดจาก พันธุกรรม + สิ่งแวดล้อม
- พฤติกรรมแบ่งเป็น ภายนอก และ ภายใน
- จิตวิทยาศึกษาพฤติกรรมของมนุษย์และสัตว์โดยอาศัยกระบวนการทางวิทยาศาสตร์
- เป้าหมายของจิตวิทยาคือ อธิบาย เข้าใจ พยากรณ์ ควบคุม และลดพฤติกรรมเบี่ยงเบน
- จิตวิทยาการศึกษาศึกษาการเรียนรู้และพัฒนาการของผู้เรียนในชั้นเรียน
- การเรียนรู้คือการเปลี่ยนจากพฤติกรรมเดิมสู่พฤติกรรมใหม่ที่ค่อนข้างถาวรจากการฝึกฝน
- พัฒนาการเกิดจาก วุฒิภาวะ + การเรียนรู้
- ทฤษฎีที่ออกสอบบ่อยมาก ได้แก่ Pavlov, Watson, Thorndike, Gestalt, Bloom, Piaget, Skinner และ Freud
- Freud อธิบายจิตแบบภูเขาน้ำแข็ง: จิตสำนึก อยู่เหนือผิวน้ำ ส่วน จิตไร้สำนึก อยู่ใต้น้ำและมีอิทธิพลมาก
- การแนะแนวมีเป้าหมายเพื่อป้องกันปัญหา แก้ปัญหา และส่งเสริมพัฒนา
- ระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนมี 5 ขั้นตอน: รู้จัก คัดกรอง ส่งเสริม ป้องกัน ส่งต่อ
ตารางจำเร็วรายชื่อสำคัญ
| คำจำ | ชื่อที่ควรโยงให้ได้ |
|---|---|
| บิดาแห่งจิตวิทยาการทดลอง | วิลเฮล์ม แมกซ์ วุ้นท์ |
| บิดาแห่งพฤติกรรมนิยม | จอห์น บี. วัตสัน |
| บิดาแห่งจิตวิทยาการศึกษา | ธอร์นไดค์ |
| บิดาแห่งการแนะแนว | แฟรงค์ พาร์สัน |
| Learning by Doing | จอห์น ดิวอี้ |
| ลำดับขั้นความต้องการ | Maslow |
| การหยั่งเห็น Insight | Gestalt / โคห์เลอร์ |
| การเสริมแรงและการลงโทษ | Skinner |
| พัฒนาการเชาวน์ปัญญา 4 ขั้น | Piaget |
| Id / Ego / Superego | Freud |
| ภูเขาน้ำแข็ง Conscious / Preconscious / Unconscious | Freud |
สูตรจำก่อนเข้าห้องสอบ
สูตรที่ 1
พัฒนาการ = วุฒิภาวะ + การเรียนรู้
สูตรที่ 2
ระบบดูแล = รู้จัก + คัดกรอง + ส่งเสริม + ป้องกัน + ส่งต่อ
สรุปสุดท้ายของ Part นี้คือ เข้าใจธรรมชาติของผู้เรียน → ออกแบบการเรียนรู้ให้เหมาะ → ช่วยเหลือและพัฒนาอย่างเป็นระบบ