หลักสูตรที่สมบูรณ์ต้องไม่หยุดที่การเขียนเอกสาร แต่ต้องมีองค์ประกอบครบตั้งแต่เป้าหมายจนถึงการประเมินผล
บทนี้เป็นโครงสร้างกลางของ Part ทั้งหมด เพราะจะช่วยให้มองออกว่าหลักสูตรหนึ่งฉบับต้องประกอบด้วยอะไร และตรงไหนคือจุดที่ครูมีบทบาทมากที่สุด
องค์ประกอบของหลักสูตร 4 ส่วน
| องค์ประกอบ | ความหมาย | จุดที่ต้องจำ |
|---|---|---|
| 1. ความมุ่งหมาย (Objectives) | กำหนดทิศทางของการจัดการศึกษาและการสอน เพื่อให้ผู้เรียนพัฒนาไปในลักษณะที่พึงประสงค์ | มีทั้ง “หลักการของหลักสูตร” และ “จุดหมายของหลักสูตร” |
| 2. เนื้อหาวิชา (Content) | สาระสำคัญที่กำหนดไว้ในหลักสูตร เพื่อให้ผู้เรียนมีประสบการณ์เรียนรู้ตามเป้าหมาย | เนื้อหาต้องชัดเจน สมบูรณ์ และสัมพันธ์กับความมุ่งหมาย |
| 3. การนำหลักสูตรไปใช้ | การแปลงหลักสูตรไปสู่การปฏิบัติจริง | “การสอน” คือหัวใจของการนำหลักสูตรไปใช้ |
| 4. การประเมินผล (Evaluation) | ชี้ว่าการนำหลักสูตรไปใช้บรรลุเป้าหมายหรือไม่ | ข้อมูลจากการประเมินใช้ปรับปรุงและพัฒนาหลักสูตรต่อไป |
ความมุ่งหมายมี 2 ส่วนที่ต้องแยกให้ออก
หลักการของหลักสูตร
คือแนวทางหรือทิศทางในการจัดการศึกษา ที่ผู้เกี่ยวข้องทุกฝ่ายต้องยึดถือเป็นแนวปฏิบัติ
จุดหมายของหลักสูตร
คือพฤติกรรมหรือคุณสมบัติที่ต้องการให้เกิดขึ้นแก่ผู้เรียน เมื่อผ่านกระบวนการตามหลักสูตรแล้ว
หัวใจของการนำหลักสูตรไปใช้
การสอน คือหัวใจของการนำหลักสูตรไปใช้
เพราะการนำหลักสูตรไปใช้คือการแปลงหลักสูตรสู่การปฏิบัติจริง ซึ่งกิจกรรมสำคัญที่สุดก็คือกิจกรรมการเรียนการสอน ครูจึงมีบทบาทสำคัญในฐานะผู้จัดการเรียนรู้
วิธีการจัดการเรียนรู้
อาจเน้นยึดครูเป็นสำคัญหรือยึดผู้เรียนเป็นสำคัญ แต่แนวปัจจุบันเน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ “สอนคนมากกว่าสอนหนังสือ”
วัสดุประกอบหลักสูตร
มีทั้งสำหรับครู เช่น แผนการจัดการเรียนรู้ คู่มือครู คู่มือใช้หลักสูตร และสำหรับนักเรียน เช่น หนังสือเรียน แบบฝึกหัด บัตรงาน หนังสืออ่านเพิ่มเติม
สาระน่ารู้ที่ออกสอบบ่อย
การสอน
หัวใจสำคัญของการนำหลักสูตรไปใช้
หน่วยการเรียนรู้
หัวใจสำคัญของหลักสูตร
ถ้าถามว่า “หลักสูตรสำเร็จหรือไม่” ให้มองที่ การประเมินผล แต่ถ้าถามว่า “หลักสูตรถูกขับเคลื่อนจริงอย่างไร” ให้มองที่ การสอน