สมรรถนะบอกว่าผู้เรียน “ทำอะไรได้” ส่วนคุณลักษณะอันพึงประสงค์บอกว่าผู้เรียน “เป็นคนแบบใด”
ถ้าออกข้อสอบ มักชอบถามสลับกันระหว่างสองชุดนี้ ดังนั้นต้องแยกให้ชัดว่า สมรรถนะคือความสามารถในการปฏิบัติ ส่วนคุณลักษณะคือคุณค่าและพฤติกรรมที่สังคมต้องการ
สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน 5 ประการ
สื่อ
ความสามารถในการสื่อสาร
รับและส่งสาร ถ่ายทอดความคิด ความรู้ ความรู้สึก และแลกเปลี่ยนข้อมูลอย่างมีวัฒนธรรม
คิด
ความสามารถในการคิด
คิดวิเคราะห์ คิดสังเคราะห์ คิดสร้างสรรค์ คิดอย่างมีวิจารณญาณ และคิดเป็นระบบ
แก้
ความสามารถในการแก้ปัญหา
ประยุกต์ความรู้เพื่อตัดสินใจและแก้ปัญหา โดยคำนึงถึงผลกระทบต่อตนเอง สังคม และสิ่งแวดล้อม
ทัก
ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต
นำกระบวนการต่าง ๆ ไปใช้ในชีวิตประจำวัน การเรียนรู้ด้วยตนเอง การทำงาน และการอยู่ร่วมกับสังคม
เทค
ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี
เลือก ใช้ และมีทักษะกระบวนการทางเทคโนโลยีอย่างเหมาะสม
สูตรจำสมรรถนะ
สื่อ / คิด / แก้ / ทัก / เทค
คุณลักษณะอันพึงประสงค์ 8 ประการ
1. รักชาติ ศาสน์ กษัตริย์
เป็นพลเมืองดี เคารพสถาบันหลักของชาติ
2. ซื่อสัตย์สุจริต
ยึดมั่นในความถูกต้อง จริงใจต่อตนเองและผู้อื่น
3. มีวินัย
ปฏิบัติตามข้อตกลงและกฎระเบียบอย่างสม่ำเสมอ
4. ใฝ่เรียนรู้
แสวงหาความรู้อย่างต่อเนื่อง
5. อยู่อย่างพอเพียง
ดำเนินชีวิตอย่างพอประมาณ มีเหตุผล และพร้อมรับการเปลี่ยนแปลง
6. มุ่งมั่นในการทำงาน
รับผิดชอบ อดทน และทำงานให้สำเร็จ
7. รักความเป็นไทย
เห็นคุณค่าวัฒนธรรมและภูมิปัญญาไทย
8. มีจิตสาธารณะ
พร้อมช่วยเหลือส่วนรวมโดยไม่หวังผลตอบแทน
ข้อที่ชอบสับสน
- สมรรถนะ = ความสามารถในการปฏิบัติ เช่น สื่อสาร คิด แก้ปัญหา
- คุณลักษณะอันพึงประสงค์ = ลักษณะนิสัยและค่านิยมที่ต้องการให้เกิดกับผู้เรียน
- สถานศึกษาสามารถกำหนดคุณลักษณะอันพึงประสงค์เพิ่มเติมได้ตามบริบทและจุดเน้นของตนเอง