บทนี้คือหัวใจของการออกแบบการสอน เพราะมาตรฐานบอกเป้าหมาย ส่วนตัวชี้วัดบอกสิ่งที่ผู้เรียนต้องแสดงออกให้เห็นจริง
ถ้าเข้าใจบทนี้ ครูจะอ่านหลักสูตรเป็น วางแผนการสอนได้ตรง และประเมินผู้เรียนได้สอดคล้องกับสิ่งที่หลักสูตรต้องการ
มาตรฐานการเรียนรู้คืออะไร
- เป็นเป้าหมายสำคัญของการพัฒนาคุณภาพผู้เรียนในแต่ละกลุ่มสาระการเรียนรู้
- ระบุสิ่งที่ผู้เรียนพึงรู้ ปฏิบัติได้ และมีคุณธรรม จริยธรรม ค่านิยมที่พึงประสงค์เมื่อจบการศึกษาขั้นพื้นฐาน
- เป็นกลไกสำคัญที่บอกว่า ต้องการอะไร จะสอนอย่างไร และจะประเมินอย่างไร
- ใช้เป็นเครื่องมือในการประกันคุณภาพการศึกษา ทั้งการประเมินภายในและภายนอก
ตัวชี้วัดคืออะไร
ตัวชี้วัดชั้นปี
ใช้เป็นเป้าหมายในการพัฒนาผู้เรียนแต่ละชั้นปี ในระดับการศึกษาภาคบังคับ
ตัวชี้วัดช่วงชั้น
ใช้เป็นเป้าหมายในการพัฒนาผู้เรียนในระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย
ความต่างที่ต้องจำ
มาตรฐานการเรียนรู้ เป็นเป้าหมายกว้าง ส่วน ตัวชี้วัด เป็นข้อความที่เฉพาะเจาะจงและเป็นรูปธรรม ว่าผู้เรียนควรรู้และทำอะไรได้ในระดับชั้นนั้น
อ่านรหัสมาตรฐานและตัวชี้วัดให้เป็น
ตัวอย่าง 1: ว 1.1 ป.1/2
- ว = กลุ่มสาระวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
- 1.1 = สาระที่ 1 มาตรฐานข้อที่ 1
- ป.1/2 = ตัวชี้วัดชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 ข้อที่ 2
ตัวอย่าง 2: ต 2.2 ม.4-6/3
- ต = กลุ่มสาระภาษาต่างประเทศ
- 2.2 = สาระที่ 2 มาตรฐานข้อที่ 2
- ม.4-6/3 = ตัวชี้วัดชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย ข้อที่ 3
รหัสกลุ่มสาระที่ต้องรู้
| รหัส | กลุ่มสาระการเรียนรู้ |
|---|---|
| ท | ภาษาไทย |
| ค | คณิตศาสตร์ |
| ว | วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี |
| ส | สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม |
| พ | สุขศึกษาและพลศึกษา |
| ศ | ศิลปะ |
| ง | การงานอาชีพ |
| รหัสภาษา | ภาษาต่างประเทศใช้รหัสของแต่ละภาษา เช่น อ = อังกฤษ จ = จีน ญ = ญี่ปุ่น ฝ = ฝรั่งเศส เป็นต้น |
โครงสร้างและความหมายของรหัสวิชา
รหัสวิชาไม่ใช่รหัสตัวชี้วัด แต่เป็นรหัสของ “รายวิชา” ที่สถานศึกษาใช้จัดรายวิชาในหลักสูตรสถานศึกษา
เวลาเจอข้อสอบ ให้แยกก่อนว่าโจทย์ถาม รหัสมาตรฐาน/ตัวชี้วัด หรือ รหัสวิชา เพราะหน้าตาคล้ายกันตรงมีตัวอักษรกลุ่มสาระ แต่หน้าที่ต่างกันคนละเรื่อง
Course Code
ตัวอย่าง: ท21101
อ่านแบบเร็วได้ว่า เป็นรายวิชาในกลุ่มสาระภาษาไทย ระดับมัธยมศึกษาปีที่ 1 รายวิชาลำดับที่ 1 ภาคเรียนที่ 1 หรือรูปแบบที่สถานศึกษากำหนดตามโครงสร้างหลักสูตร
Exam Tip
รหัสวิชา = ใช้จัดรายวิชา
ถ้าโจทย์ถามว่ารหัสนี้บอกกลุ่มสาระ ระดับชั้น ประเภท/ลำดับรายวิชา หรือภาคเรียนใด มักกำลังถามเรื่องรหัสวิชา ไม่ใช่มาตรฐานหรือตัวชี้วัด
| ส่วนของรหัส | ความหมายที่ควรรู้ | ตัวอย่างการอ่าน |
|---|---|---|
| ตัวอักษรหน้า | บอกกลุ่มสาระการเรียนรู้หรือรายวิชา เช่น ท ค ว ส พ ศ ง อ | ท21101 = ภาษาไทย, ค21101 = คณิตศาสตร์, อ21101 = ภาษาอังกฤษ |
| เลขหลักแรก | มักใช้บอกระดับการศึกษา/ช่วงชั้น หรือระดับชั้นตามโครงสร้างที่สถานศึกษากำหนด | รหัสที่ขึ้นด้วย 2 มักพบในระดับมัธยมศึกษาตอนต้น ส่วนรหัสที่ขึ้นด้วย 3 มักพบในระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย |
| เลขถัดมา | บอกชั้นปีหรือระดับชั้นในช่วงนั้น เช่น ม.1 ม.2 ม.3 หรือ ม.4 ม.5 ม.6 | ท21101 มักอ่านเป็นรายวิชาภาษาไทยระดับ ม.1 ตามแบบรหัสที่ใช้ในโรงเรียน |
| เลขลำดับรายวิชา | ใช้แยกรายวิชาพื้นฐาน/เพิ่มเติม ลำดับรายวิชา หรือหน่วยกิตตามโครงสร้างของสถานศึกษา | เลขชุดกลางช่วยแยกว่ารายวิชานั้นเป็นรายวิชาลำดับใดในกลุ่มสาระและระดับชั้นนั้น |
| เลขท้าย | มักใช้บอกภาคเรียนหรือลำดับการเปิดรายวิชาในปีการศึกษา | เลขท้าย 1 มักสัมพันธ์กับภาคเรียนที่ 1 และเลขท้าย 2 มักสัมพันธ์กับภาคเรียนที่ 2 ทั้งนี้ต้องดูระเบียบรหัสของสถานศึกษาประกอบ |
ข้อควรระวังในการตอบสอบ
- รหัสมาตรฐาน/ตัวชี้วัด เช่น ว 1.1 ป.1/2 ใช้บอกสาระ มาตรฐาน ชั้น และข้อของตัวชี้วัด
- รหัสวิชา เช่น ท21101 ใช้บอกรายวิชาในหลักสูตรสถานศึกษา เช่น กลุ่มสาระ ระดับชั้น ลำดับรายวิชา หรือภาคเรียน
- รายละเอียดเลขแต่ละหลักอาจต่างกันตามโครงสร้างที่สถานศึกษากำหนด แต่หลักใหญ่ที่ต้องจำคือ ตัวอักษรบอกกลุ่มสาระ และตัวเลขช่วยจัดระดับ/ลำดับรายวิชา
รหัสมาตรฐาน/ตัวชี้วัด เทียบกับ รหัสวิชา
| ประเด็นเทียบ | รหัสมาตรฐาน/ตัวชี้วัด | รหัสวิชา |
|---|---|---|
| หน้าที่ | บอกเป้าหมายการเรียนรู้และสิ่งที่ผู้เรียนต้องทำได้ | บอกข้อมูลรายวิชาที่เปิดสอนในหลักสูตรสถานศึกษา |
| ตัวอย่าง | ว 1.1 ป.1/2, ต 2.2 ม.4-6/3 | ท21101, ค21101, อ22102 |
| ใช้ตอนใด | ออกแบบหน่วยการเรียนรู้ กิจกรรม และการวัดประเมินผล | จัดโครงสร้างรายวิชา ตารางเรียน เอกสารหลักสูตร และระเบียนผลการเรียน |
| คำจำเร็ว | รหัสตัวชี้วัด = เป้าหมายการเรียน | รหัสวิชา = ชื่อเรียกและตำแหน่งของรายวิชา |
สูตรจำ
ตัวชี้วัดถาม “เรียนแล้วทำอะไรได้”
รหัสวิชาถาม “วิชานี้อยู่ตรงไหนในหลักสูตร”
อัปเดตที่ต้องรู้เรื่องตัวชี้วัด
ตัวชี้วัดระหว่างทาง
ใช้จัดกิจกรรมการเรียนรู้ เน้นการประเมินเพื่อพัฒนา เน้นวิธีการที่ยืดหยุ่นและไม่เป็นทางการ เช่น การสังเกต การพูดคุย การสะท้อนคิด การประเมินตนเอง
ตัวชี้วัดปลายทาง
ใช้ประเมินผลลัพธ์สุดท้าย เน้นการประเมินอย่างเป็นทางการ เช่น แบบทดสอบ ชิ้นงาน ภาระงาน แฟ้มสะสมงาน และการประเมินการปฏิบัติ
จำนวนที่ชอบออกสอบ
ตัวชี้วัดระหว่างทาง 1,285 ตัวชี้วัด และตัวชี้วัดปลายทาง 771 ตัวชี้วัด ตามแนวปรับปรุงปี 2566