การพัฒนาผู้เรียนตามศักยภาพต้องมองผู้เรียนเป็นมนุษย์ทั้งคน ไม่ใช่ดูเฉพาะคะแนนหรือความรู้รายวิชา
แกนสำคัญคือผู้เรียนมีความสำคัญที่สุด ต้องพัฒนาทั้งความรู้ คุณลักษณะ ทักษะ กระบวนการเรียนรู้ สมรรถนะ และกิจกรรมที่ทำให้ผู้เรียนเติบโตอย่างรอบด้าน
ฐานคิดสำคัญ: ผู้เรียนมีความสำคัญที่สุด
มาตรา 22
การจัดการศึกษาต้องยึดหลักว่า ผู้เรียนมีความสำคัญที่สุด ผู้เรียนทุกคนมีความสามารถเรียนรู้และพัฒนาตนเองได้
มาตรา 23
การจัดการศึกษาต้องเน้นทั้ง KAP คือ องค์ความรู้ คุณลักษณะอันพึงประสงค์ และทักษะหรือกระบวนการเรียนรู้ พร้อมบูรณาการตามความเหมาะสม
จุดหมายของการพัฒนาผู้เรียน
หลักสูตรมุ่งพัฒนาผู้เรียนให้เป็น คนดี มีปัญญา มีความสุข มีศักยภาพในการศึกษาต่อและประกอบอาชีพ
คุณ
คุณธรรม จริยธรรม ค่านิยม เห็นคุณค่าตนเอง มีวินัย ยึดหลักศาสนาและเศรษฐกิจพอเพียง
รู้
มีความรู้ สื่อสาร คิด แก้ปัญหา ใช้เทคโนโลยี และมีทักษะชีวิต
กาย
มีสุขภาพกาย สุขภาพจิต สุขนิสัย และรักการออกกำลังกาย
ชาติ
รักชาติ มีจิตสำนึกพลเมืองไทยและพลโลก ยึดมั่นประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข
รักษ์
อนุรักษ์วัฒนธรรม ภูมิปัญญาไทย สิ่งแวดล้อม มีจิตสาธารณะ และอยู่ร่วมกันอย่างมีความสุข
สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน 5 ประการ
สื่อ
ความสามารถในการสื่อสาร
คิด
ความสามารถในการคิด
แก้
ความสามารถในการแก้ปัญหา
ทัก
ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต
เทค
ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี
จุดเน้นการพัฒนาด้านความสามารถและทักษะตามช่วงชั้น
| ช่วงชั้น | จุดเน้น | ภาพจำ |
|---|---|---|
| ป.1 - ป.3 | อ่านออก เขียนได้ คิดเลขเป็น | ฐานพื้นฐานต้องแน่น |
| ป.4 - ป.6 | อ่านคล่อง เขียนคล่อง คิดเลขคล่อง | พื้นฐานต้องคล่องแคล่ว |
| ม.1 - ม.3 | มุ่งให้ผู้เรียนสำรวจความถนัดและความสนใจของตนเอง | เริ่มมองตัวตนและเส้นทาง |
| ม.4 - ม.6 | ทักษะการคิดขั้นสูง ทักษะชีวิต การแก้ปัญหา เพิ่มพูนความรู้และทักษะเฉพาะด้าน | ต่อยอดสู่การเรียนต่อและอาชีพ |
คุณลักษณะตามวัย และคุณลักษณะอันพึงประสงค์
คุณลักษณะตามวัย
- ป.1 - ป.3: ใฝ่ดี แสดงเหตุผล แยกแยะถูกผิด
- ป.4 - ป.6: ใฝ่เรียนรู้ รักการอ่าน แสวงหาความรู้เพิ่ม
- ม.1 - ม.3: อยู่อย่างพอเพียง ใช้ชีวิตอย่างพอเพียง
- ม.4 - ม.6: มุ่งมั่นในการศึกษาและการทำงาน มีความตั้งใจ รับผิดชอบ และเพียรพยายาม
คุณลักษณะอันพึงประสงค์ 8 ประการ
1. รักชาติ ศาสน์ กษัตริย์
2. ซื่อสัตย์สุจริต
3. มีวินัย
4. ใฝ่เรียนรู้
5. อยู่อย่างพอเพียง
6. มุ่งมั่นในการทำงาน
7. รักความเป็นไทย
8. มีจิตสาธารณะ
จำ: ชาติ / ซื่อ / นัย / ใฝ่ / เพียง / งาน / รัก / จิต
กิจกรรมพัฒนาผู้เรียน
1. กิจกรรมแนะแนว
ส่งเสริมให้ผู้เรียนรู้จักตนเอง รู้รักษ์สิ่งแวดล้อม ตัดสินใจ คิดแก้ปัญหา กำหนดเป้าหมาย และวางแผนชีวิต
2. กิจกรรมนักเรียน
มุ่งพัฒนาระเบียบวินัย ภาวะผู้นำ ความรับผิดชอบ การทำงานร่วมกัน และให้ผู้เรียนร่วมกิจกรรมตามความถนัดและความสนใจ
3. กิจกรรมเพื่อสังคมและสาธารณประโยชน์
ส่งเสริมให้ผู้เรียนบำเพ็ญตนเป็นประโยชน์ต่อสังคม ชุมชน และท้องถิ่นในลักษณะอาสาสมัคร
โครงสร้างเวลา
- ชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 ถึงชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3: ปีละ 120 ชั่วโมง
- ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 ถึง 6: รวม 3 ปี 360 ชั่วโมง
ขอบข่ายกิจกรรมนักเรียน
- ลูกเสือ เนตรนารี ยุวกาชาด ผู้บำเพ็ญประโยชน์ และนักศึกษาวิชาทหาร
- กิจกรรมชุมนุมหรือชมรม
- กิจกรรมเพื่อสังคมและสาธารณประโยชน์
- การประเมินกิจกรรมพัฒนาผู้เรียนใช้ผล “ผ่าน” และ “ไม่ผ่าน”
จำภาพรวม: ผู้เรียนสำคัญที่สุด → พัฒนาแบบ KAP → เก็บ จุดหมาย 5 → สมรรถนะ 5 → คุณลักษณะ 8 → กิจกรรมพัฒนาผู้เรียน 3 กลุ่ม