กระบวนการวิจัย วิธีแก้ปัญหาทางวิทยาศาสตร์ และเค้าโครงวิจัย

งานวิจัยที่ดีต้องเดินเป็นขั้น ไม่ข้ามจาก “เห็นปัญหา” ไป “สรุปผล” โดยไม่มีข้อมูลรองรับ

บทนี้รวมแกนที่ต้องใช้ทั้งการทำวิจัยจริงและการทบทวน คือขั้นตอนแบบวิทยาศาสตร์ การเทียบกับอริยสัจ 4 และส่วนประกอบของเค้าโครงวิจัย

ขั้นตอนของวิธีแก้ปัญหาทางวิทยาศาสตร์

ลำดับ	ขั้นตอนวิจัย	เทียบอริยสัจ 4	ความหมาย
1	กำหนดปัญหา	ทุกข์	ข้อสงสัยหรือปัญหาที่ผู้วิจัยพบเห็นและต้องการหาคำตอบ
2	ตั้งสมมติฐาน	สมุทัย	การคาดคะเนคำตอบของปัญหาอย่างมีเหตุผล
3	รวบรวมข้อมูล	นิโรธ	ศึกษากับปัญหาที่กำหนดไว้ เก็บข้อมูลจากกลุ่มเป้าหมายหรือแหล่งข้อมูล
4	วิเคราะห์ข้อมูล	มรรค	จัดกลุ่ม หมวดหมู่ หรือคำนวณทางสถิติเพื่อให้ข้อมูลตอบคำถามได้
5	สรุปผล	มรรค	นำผลวิเคราะห์มาตอบคำถามวิจัยและเสนอแนวทางใช้ผล

ศึกษาปัญหา

ศึกษาเอกสารที่เกี่ยวข้อง

ออกแบบการเก็บข้อมูลและสร้างเครื่องมือ

รวบรวมข้อมูล

วิเคราะห์และสรุปผล

จำเป็นเส้นทาง: ปัญหา -> เอกสาร -> เครื่องมือ -> ข้อมูล -> สรุปผล

1. ชื่องานวิจัย

2. วัตถุประสงค์

เขียนให้สอดคล้องกับชื่อเรื่อง และบอกให้ชัดว่าต้องการศึกษา เปรียบเทียบ พัฒนา หรือหาความสัมพันธ์เรื่องใด

3. ความเป็นมาและความสำคัญของปัญหา

ให้เหตุผลว่าทำไมเรื่องนี้จึงควรศึกษา ปัญหาเกิดจากอะไร กระทบต่อผู้เรียนหรือการจัดการเรียนรู้อย่างไร

4. ขอบเขตการวิจัย

กำหนดกรอบของงานวิจัย เช่น กลุ่มเป้าหมาย เนื้อหา ระยะเวลา ตัวแปร และบริบทที่ศึกษา

องค์ประกอบ	สาระที่ต้องมี
สมมติฐานการวิจัย	การคาดเดาหรือคาดคะเนคำตอบของปัญหา หรือผลที่คาดว่าจะได้รับจากการวิจัย
ข้อตกลงเบื้องต้น	ข้อกำหนดหรือเงื่อนไขที่ผู้วิจัยยอมรับไว้ล่วงหน้าในการทำวิจัย
ข้อจำกัดในการทำวิจัย	ปัญหาหรือเงื่อนไขที่ไม่อาจควบคุมได้ทั้งหมด
นิยามศัพท์เฉพาะ	คำจำกัดความของคำสำคัญที่ใช้ในงานวิจัยนั้น เพื่อให้เข้าใจตรงกัน
ประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับ	ความคาดหวังว่าผลการวิจัยจะนำไปใช้ประโยชน์อย่างไร
วิธีดำเนินการวิจัย	ประชากร กลุ่มตัวอย่าง เครื่องมือ การเก็บข้อมูล และวิธีวิเคราะห์ข้อมูล