การวัดคือการแปลงคุณลักษณะที่ต้องการรู้ให้กลายเป็นตัวเลข สัญลักษณ์ หรือข้อมูลที่นำไปใช้ต่อได้
เมื่ออยู่ในบริบทการเรียนรู้ สิ่งที่วัดไม่ใช่แค่สิ่งของที่จับต้องได้ แต่รวมถึงความรู้ ทักษะ เจตคติ ความสนใจ และพฤติกรรมของผู้เรียนด้วย
ความหมายของการวัดและการวัดผล
การวัด (Measurement)
กระบวนการกำหนดตัวเลขหรือสัญลักษณ์แทนปริมาณหรือคุณภาพของคุณลักษณะที่ต้องการวัด เช่น ส่วนสูง น้ำหนัก ระยะทาง หรือระดับพฤติกรรม
การวัดผล
การกำหนดตัวเลขหรือสัญลักษณ์แทนผลที่เกิดจากกิจกรรมหรือการกระทำ เช่น ผลการเรียนรู้ของผู้เรียนหลังผ่านการจัดการเรียนการสอน
หลักการวัดผลการศึกษา
1
ตรงจุดมุ่งหมาย
สอดคล้องกับวัตถุประสงค์และจุดประสงค์การเรียนรู้
2
เครื่องมือดีและหลากหลาย
เหมาะกับสิ่งที่ต้องการวัดและบริบทของผู้เรียน
3
ระวังความคลาดเคลื่อน
ลดปัจจัยที่ทำให้ผลวัดผิดจากความจริง
4
ประเมินการวัดให้ถูกต้อง
แปลผลตามหลักและเกณฑ์ที่กำหนด
5
ใช้ผลให้คุ้มค่า
ค้นจุดเด่น จุดด้อย และวางแผนพัฒนา
การวัด 2 ประเภท
1. วัดทางตรง
ใช้กับสิ่งที่มองเห็นหรือจับต้องได้ค่อนข้างชัด เช่น ส่วนสูง น้ำหนัก ระยะทาง ปริมาตร มวล ความเร็ว หรือลำดับ
2. วัดทางอ้อม
ใช้กับสิ่งที่เป็นนามธรรม ต้องอาศัยเครื่องมือ เช่น ความรู้ ทักษะ เจตคติ ความสนใจ บุคลิกภาพ หรือพฤติกรรมภายใน
มาตราวัด 4 ระดับ
| มาตรา | ทำอะไรได้ | ข้อจำกัด / จุดจำ | ตัวอย่าง |
|---|---|---|---|
| นามบัญญัติ (Nominal) | จำแนกประเภทหรือจัดกลุ่ม | บวก ลบ คูณ หารไม่ได้ และเรียงลำดับไม่ได้ | เพศ ศาสนา สัญชาติ อาชีพ บ้านเลขที่ |
| เรียงอันดับ (Ordinal) | จัดอันดับหรือเรียงลำดับได้ | บวก ลบ คูณ หารไม่ได้ ระยะห่างระหว่างอันดับไม่จำเป็นต้องเท่ากัน | ลำดับที่การประกวด ลำดับผลการแข่งขัน ระดับความพึงพอใจ |
| อันตรภาค / ระดับช่วง (Interval) | เปรียบเทียบปริมาณและหาค่าสถิติได้ | ไม่มีศูนย์แท้ เช่น 0 คะแนนไม่ได้แปลว่าไม่มีความรู้เลยทุกกรณี | คะแนนสอบ อุณหภูมิ เกรดเฉลี่ยบางบริบท |
| อัตราส่วน (Ratio) | หาค่าสถิติได้ครบ เปรียบเทียบเป็นเท่าได้ | มีศูนย์แท้ ช่วงห่างเท่ากัน เรียงลำดับได้ | น้ำหนัก ส่วนสูง อายุ เงิน เวลา ระยะทาง |
จำง่ายแบบไล่ระดับ: นามบัญญัติ = แยกชื่อ, เรียงอันดับ = เรียงได้, อันตรภาค = คำนวณได้แต่ไม่มีศูนย์แท้, อัตราส่วน = คำนวณได้และมีศูนย์แท้