การประเมินผลคือการตัดสินคุณค่าจากผลการวัด โดยต้องมีเกณฑ์ ไม่ใช่แค่บอกคะแนนเฉย ๆ
ถ้าบอกว่า “นักเรียนได้ 82 คะแนน” นั่นคือผลการวัด แต่ถ้าบอกว่า “อยู่ในระดับดีมากตามเกณฑ์ที่กำหนด” นั่นคือการประเมินผล
ความหมายของการประเมินผล
การประเมินผล คือการตัดสินคุณค่าจากการวัด โดยเปรียบเทียบกับเกณฑ์การตัดสิน
การประเมินจึงต้องมีอย่างน้อย 3 ส่วน คือ ผลการวัด เกณฑ์ และการตัดสินคุณค่า ตัวอย่างเช่น คะแนน 80 ขึ้นไปจัดอยู่ในระดับดีเยี่ยม หรือผลงานผ่านเกณฑ์ตามรูบริกที่กำหนด
การประเมินตามช่วงเวลา 3 ประเภท
| ประเภท | ทำเมื่อใด | จุดมุ่งหมาย |
|---|---|---|
| Pre-Assessment / ก่อนเรียน | ก่อนเริ่มหน่วยหรือก่อนจัดกิจกรรมการเรียนรู้ | ค้นหาความรู้พื้นฐาน ข้อบกพร่อง และความพร้อมของผู้เรียน เพื่อจัดการเรียนรู้ให้เหมาะกับรายบุคคล |
| Formative Evaluation / ระหว่างเรียน | ระหว่างจัดการเรียนรู้ | ปรับปรุง แก้ไข ซ่อมเสริม และติดตามความก้าวหน้าให้ผู้เรียนบรรลุจุดประสงค์ |
| Summative Evaluation / หลังเรียน | หลังสิ้นสุดหน่วย รายวิชา ภาคเรียน หรือปีการศึกษา | ประเมินผลสัมฤทธิ์ สรุปผล และตัดสินผลการเรียน |
จุดมุ่งหมายของการวัดผลประเมินผลทางการศึกษา
1. ค้นและพัฒนาสมรรถภาพ
ดูว่าผู้เรียนมีศักยภาพด้านใด บกพร่องเรื่องใด และควรพัฒนาอย่างไร
2. วินิจฉัย
ค้นหาข้อบกพร่องและนำไปแก้ไขปรับปรุง โดยมักใช้การวัดผลย่อย
3. จัดอันดับหรือตำแหน่ง
ใช้ตัดสินแบบอิงกลุ่ม เช่น การคัดเลือก การจัดลำดับ หรือดูความสามารถเปรียบเทียบ
4. เปรียบเทียบและดูพัฒนาการ
เปรียบเทียบกับตนเอง ก่อนเรียน-หลังเรียน หรือดูความงอกงามของผู้เรียน
5. พยากรณ์
ใช้ทำนายแนวโน้มในอนาคต เช่น ความถนัด เชาว์ปัญญา หรือความพร้อมทางการเรียน
6. ประเมินผล
เปรียบเทียบกับเกณฑ์ที่กำหนด เช่น ระดับคะแนน เกรด หรือระดับคุณภาพ
จำเวลาให้แม่น: Pre = ดูพื้นฐาน, Formative = ปรับระหว่างเรียน, Summative = ตัดสินหลังเรียน