ประโยชน์และเครื่องมือวัดประเมินผลทางการศึกษา

ผลการวัดประเมินที่ดีต้องไม่จบที่สมุดคะแนน แต่ต้องย้อนกลับไปช่วยครู ผู้เรียน ผู้บริหาร ผู้ปกครอง และการวิจัยพัฒนาการศึกษา

บทนี้รวบรวมประโยชน์ของการวัดประเมินและเครื่องมือที่ใช้จริง เพื่อให้เลือกใช้ได้เหมาะกับบริบท ไม่ใช้เครื่องมือเดียวกับทุกสถานการณ์

ประโยชน์ของการวัดผลและประเมินผล

ต่อครู

รู้พฤติกรรมเบื้องต้น

เข้าใจพื้นฐาน จุดเด่น จุดด้อย และวางแผนการสอนได้เหมาะขึ้น

ต่อนักเรียน

รู้ตนเอง

รู้ว่าตนเองอ่อนหรือเก่งวิชาใด และควรพัฒนาตรงไหน

ต่อการบริหาร

ช่วยวางแผน

ใช้ข้อมูลวางแผนการเรียนการสอนและพัฒนาคุณภาพสถานศึกษา

ต่อการวิจัย

วินิจฉัยข้อบกพร่อง

นำข้อมูลไปวิเคราะห์ปัญหาและพัฒนาระบบงานหรือการเรียนรู้

ต่อผู้ปกครอง

เห็นความงอกงาม

เข้าใจพัฒนาการและการเรียนรู้ของบุตรหลาน

เครื่องมือ	ใช้เมื่อใด	จุดเด่น
การสังเกต	ต้องการดูพฤติกรรม ผลงาน หรือกระบวนการที่เกิดขึ้นจริง	เห็นพฤติกรรมตามธรรมชาติและรายละเอียดระหว่างปฏิบัติ
การสัมภาษณ์	ต้องการข้อมูลเชิงลึกหรือเหตุผลจากผู้เรียน	โต้ตอบ ซักถาม และขยายความได้
แบบสอบถาม	ต้องการรวบรวมความคิดเห็น ความรู้สึก หรือข้อมูลจากผู้ตอบจำนวนมาก	มีทั้งปลายเปิดและปลายปิด ใช้เก็บข้อมูลได้เป็นระบบ
การจัดอันดับ	ต้องการเปรียบเทียบลำดับ ความสำคัญ หรือคุณภาพ	ช่วยจัดลำดับความเด่นหรือระดับคุณภาพของสิ่งที่ประเมิน

ปลายเปิด

ไม่กำหนดคำตอบไว้ล่วงหน้า เปิดโอกาสให้ผู้ตอบแสดงความคิดได้อิสระ เหมาะเมื่ออยากรู้เหตุผล มุมมอง หรือข้อเสนอแนะ

ปลายปิด

กำหนดข้อคำถามและตัวเลือกไว้ล่วงหน้า เหมาะกับการเก็บข้อมูลจำนวนมาก วิเคราะห์เปรียบเทียบ และสรุปผลเชิงปริมาณ