ถ้าต้องการเห็นความสามารถที่แท้จริงของผู้เรียน ต้องดูมากกว่าคะแนน ต้องดูพฤติกรรม กระบวนการ ผลงาน และพัฒนาการจริง
บทนี้จัดกลุ่มเครื่องมือที่ใช้บ่อยในชั้นเรียน ได้แก่ การประเมินตามสภาพจริง การวัดภาคปฏิบัติ แฟ้มสะสมผลงาน และแบบทดสอบ
การประเมินตามสภาพจริง
การประเมินตามสภาพจริง คือกระบวนการสังเกต บันทึก และรวบรวมข้อมูลจากการแสดงออกหรือการปฏิบัติจริงของผู้เรียน
เน้นความสามารถที่แท้จริงจากสถานการณ์จริง ใช้วิธีการหลากหลาย และมองผู้เรียนเป็นรายบุคคลในบริบทการเรียนรู้จริง
หลักการประเมินตามสภาพจริง
1
ดูความก้าวหน้า
และการแสดงออกของผู้เรียน
2
ยึดพัฒนาการ
และความแตกต่างระหว่างผู้เรียน
3
ส่งเสริมซึ่งกันและกัน
การสอนและการประเมินไม่แยกขาดจากกัน
4
อยู่บนบริบทจริง
สอดคล้องวัฒนธรรมและชีวิตของผู้เรียน
5
บูรณาการหลักสูตร
ปรับขยายให้เหมาะกับการเรียนรู้จริง
ลักษณะสำคัญของ Authentic Assessment
| ลักษณะ | ความหมาย |
|---|---|
| เน้นพฤติกรรมจริง | ดูการแสดงออกจากความสามารถที่แท้จริง ไม่ใช่ดูเพียงคำตอบสุดท้าย |
| ใช้วิธีหลากหลาย | ผสมผสานการสังเกต บันทึก ผลงาน การปฏิบัติ และการสะท้อนตนเอง |
| อยู่บนสถานการณ์จริง | ให้ผู้เรียนทำภาระงานที่ใกล้เคียงการใช้ความรู้ในชีวิตจริง |
| เกิดความร่วมมือ | ครู ผู้ปกครอง และผู้เรียนมีส่วนร่วมในการสะท้อนข้อมูล |
| ตอบสนองหลักสูตร | สอดคล้องกับสิ่งที่เรียนรู้จริงในชั้นเรียนและมาตรฐานที่กำหนด |
การประเมินตามสภาพจริง 2 ลักษณะ
1. เป็นทางการ
ใช้เครื่องมือหรือแบบวัดที่มีมาตรฐานและขั้นตอนชัดเจน เหมาะกับการเก็บข้อมูลที่ต้องการความเป็นระบบสูง
2. ไม่เป็นทางการ
ใช้เก็บข้อมูลระหว่างเรียนและชีวิตจริงของผู้เรียน ครอบคลุมบุคลิกภาพ กระบวนการ ผลผลิต และแฟ้มสะสมผลงาน
เครื่องมือสำคัญที่ควรแยกให้ชัด
การวัดผลภาคปฏิบัติ
ให้ผู้เรียนลงมือทำจริง วัดทั้งกระบวนการและผลงาน เหมาะกับทักษะพิสัย
แฟ้มสะสมผลงาน
ใช้ดูพัฒนาการ ความก้าวหน้า และผลงานสะสมของผู้เรียน เหมาะกับการประเมินในชั้นเรียน
แบบทดสอบ
ใช้วัดพุทธิพิสัยหรือความรู้ความเข้าใจ เช่น ก่อนเรียน ระหว่างเรียน และหลังเรียน
ประเภทของแบบทดสอบตามช่วงเวลา
Pre-Assessment
ใช้ก่อนเรียน เพื่อประเมินความรู้พื้นฐานเดิมและค้นหาข้อบกพร่องของผู้เรียน
Formative Test
ใช้ระหว่างเรียน เพื่อประเมินความก้าวหน้าและปรับการสอน เช่น การทดสอบย่อยบ่อย ๆ
Summative Test
ใช้หลังเรียน เพื่อประเมินผลสรุป เช่น สอบปลายหน่วย ปลายภาค หรือปลายปี
ปรนัยและอัตนัย
ปรนัย
เหมาะกับกลุ่มผู้เรียนขนาดใหญ่ ใช้ซ้ำได้ ตรวจง่าย เช่น เลือกตอบ ถูกผิด จับคู่ และเติมคำ
อัตนัย
เหมาะกับกลุ่มขนาดเล็กหรือการวัดความคิดเชิงลึก ส่งเสริมการอธิบาย ทัศนะ และการแสดงความคิดเห็น มีทั้งจำกัดคำตอบและไม่จำกัดคำตอบ