หมวด 3 คือระบบรางของการเรียนรู้: เรียนในระบบก็ได้ นอกระบบก็ได้ ตามอัธยาศัยก็ได้ และเทียบโอนกันได้
จุดที่ต้องแยกให้ชัดคือ 3 รูปแบบการศึกษา, 2 ระดับของการศึกษาในระบบ, 9 ปีภาคบังคับ และชนิดของสถานศึกษาที่จัดปฐมวัยหรือขั้นพื้นฐาน
มาตรา 15 รูปแบบการศึกษา 3 แบบ
ในระบบ
Formal Education
มีจุดมุ่งหมาย วิธีการศึกษา หลักสูตร ระยะเวลา การวัดและประเมินผล และเงื่อนไขสำเร็จการศึกษาที่แน่นอน
นอกระบบ
Non-Formal Education
ยืดหยุ่นเรื่องจุดมุ่งหมาย รูปแบบ วิธีการ ระยะเวลา การวัดผล และต้องเหมาะกับสภาพปัญหาและความต้องการของแต่ละกลุ่ม
ตามอัธยาศัย
Informal Education
ผู้เรียนเรียนรู้ด้วยตนเองตามความสนใจ ศักยภาพ ความพร้อม และโอกาส จากบุคคล ประสบการณ์ สังคม สื่อ หรือแหล่งความรู้อื่น
หลักสำคัญ: เทียบโอนได้
สถานศึกษาอาจจัดรูปแบบใดรูปแบบหนึ่งหรือทั้งสามรูปแบบ และต้องเปิดให้เทียบโอนผลการเรียนที่ผู้เรียนสะสมไว้ ไม่ว่าจะมาจากรูปแบบเดียวกัน ต่างรูปแบบ การฝึกอาชีพ หรือประสบการณ์ทำงาน
มาตรา 16 การศึกษาในระบบมี 2 ระดับ
1. การศึกษาขั้นพื้นฐาน
จัดไม่น้อยกว่า 12 ปีก่อนระดับอุดมศึกษา แบ่งระดับและประเภทตามกฎกระทรวง โดยทั่วไปให้มองภาพจากก่อนประถม ประถม และมัธยม
2. การศึกษาระดับอุดมศึกษา
แบ่งเป็นระดับต่ำกว่าปริญญาและระดับปริญญา การจัดต้องเป็นไปตามกฎหมายเกี่ยวกับสถาบันอุดมศึกษาและกฎหมายเฉพาะที่เกี่ยวข้อง
มาตรา 17 ภาคบังคับ 9 ปี
9 ปี
การศึกษาภาคบังคับ
ป.1-ม.3
ภาพจำระดับชั้น
7-16
อายุย่างเข้าปีที่ 7 ถึงย่างเข้าปีที่ 16 ตามเกณฑ์
มาตรา 18-21 สถานที่และรูปแบบเฉพาะ
| มาตรา | เรื่อง | สรุปจำ |
|---|---|---|
| 18 | สถานศึกษาปฐมวัยและขั้นพื้นฐาน | สถานพัฒนาเด็กปฐมวัย โรงเรียน และศูนย์การเรียน |
| 19 | อุดมศึกษา | จัดในมหาวิทยาลัย สถาบัน วิทยาลัย หรือหน่วยงานชื่ออื่นตามกฎหมายเฉพาะ |
| 20 | อาชีวศึกษาและฝึกอบรมวิชาชีพ | จัดในสถานศึกษาของรัฐ เอกชน สถานประกอบการ หรือความร่วมมือระหว่างสถานศึกษาและสถานประกอบการ |
| 21 | การศึกษาเฉพาะทาง | หน่วยงานรัฐอาจจัดตามความต้องการและความชำนาญ โดยคำนึงถึงนโยบายและมาตรฐานการศึกษาชาติ |